ಕೊಂಕಣಿ ಉಲಯ್, ಕೊಂಕಣಿ ಉರಯ್, ಕೊಂಕಣಿ ಆಮ್ಚಿ ಆವಯ್..    कोंकणी उलोय, कोंकणी उरय, कोंकणी आमची आवय..       
Writers Writing
 

ಕಾವ್ಯ ದರ್ಶನ್: ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ದರ್ಶನಾಚಿ ಗರ್ಜ್

ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ದರ್ಶನಾಚಿ ಗರ್ಜ್

ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೆರ್ ಅಧ್ಯಯನ್ ಕೆಲ್ಯಾರ್ ಸಮ್ಜತಾ, ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಚ್ಯಾಂಕೀ ಚಡ್ ಬರವ್ಪಿ/ಕವಿ ಆಸಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ. ದೆಕುನ್ ’ವಿಮರ್ಸೊ’ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ಸಬ್ಧ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಥಾವ್ನ್ ಕಾಂಯ್ ಮಯ್ಲಾಂ ಪಯ್ಸ್ ಆಸಾ. ತೊ ಲಾಗಿ ಹಾಡ್ಲೆಲ್ಯಾಂಕ್ ವಾ ಹಾಡ್ತೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಫಾತ್ರಾಯ್ಲಾಂ/ಖುರ್ಸಾಯ್ಲಾಂ ಆನಿ ಗುಪ್ತಿಂ/ಲಿಪ್ತಿಂ ಖೆಳ್ಕುಳಾಂ ಕರ್ನ್ ತಾಂಕಾಂ ಧಾಂವ್ಡಾಯ್ಲಾಂ. ದೆಕೂನ್ ವಿಮರ್ಸೊ ಬರಯ್ತೆಲ್ಯಾಂಚಿ ಸುಕಿದಾಡ್ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ಉಟೊನ್ ದಿಸ್ತಾ. ಖಂಚ್ಯಾಯ್ ಭಾಸೆಚ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ವಾಡಾವಳೆಂತ್ ವಿಮರ್ಸೊ ಮಹತ್ವಾಚೊ ವಾಂಟೊ. ಪುಣ್ ಹಕೀಗತೆಂತ್ ವಿಮರ್ಸೊ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ವೆಕ್ತಿಗತ್ ನಿಂದಾ ಮ್ಹಣುನ್ ಮಾಂದ್ಚೆಚ್ ಚಡ್ತಾವ್ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ದೆಕುನ್ ಅಜೂನ್ ಆಮ್ಚೆಂ ಚಡ್ತಾವ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಅಸ್ಕತ್, ಲಾಚಾರ್. ಆನಿ ತಾಕಾ ಪೂರಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಥೊಡೆ ಗತಿಗಟ್ಟಾಚೆ ಸಂಪಾದಕ್, ವಿಮರ್ಸೊ ಮ್ಹಣೊನ್ ಅಪ್ಲಿಂ ಅರ್ದೆಂ ಉಕಡ್ಲೆಲೆಂ ಸತ್ (Half baked truth) ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂಕ್ ದಿತಾತ್. ಪಯ್ಲೆಂಚ್ ಆಮ್ಚೆ ವಾಚ್ಪಿ (ಬರವ್ಪಿ ಆನಿ ಸಂಪಾದಕ್ ಸಯ್ತ್) ವಾಚಿನಾಂತ್ ಮ್ಹಣ್ತಚ್ ಹ್ಯಾ ಅರ್ಧ್ಯಾ ಸತಾಕ್‌ಚ್ ವಾಂಜೆಲಾ ಸತ್ (Gospel truth) ಮ್ಹಣೊನ್ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಚೆ ಅಂಧ್‌ಭಕ್ತ್.

ನೆಮಾಳ್ಯಾಂನಿ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಂತ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಕರುನ್) ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿತೆಂಕ್ ಮಾನ್ ಮೆಳೊಂಕ್ ನಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಪಾತ್ಯೆತೆಲ್ಯಾಂತ್ ಹಾಂವ್‌ಯೀ ಎಕ್ಲೊಂ. ಹಾಚಿ ಗವಾಯ್ ಚಾ.ಫ್ರಾ.ದೆಕೊಸ್ತಾ. ತಾಚಿಂ ನಾಟಕಾಂ, ತಾಚೊ ವಯ್ಚಾರಿಕ್ ದಿಶ್ಟಾವೊ; ಜಾಂವ್ ಪಯ್ಲೆಂ ’ಪಯ್ಣಾರಿ’ (1956-66), ಉಪ್ರಾಂತ್ ತಾಚ್ಯಾ ’ಜಿವಿತ್’ (1989-91) ಸಂಪಾದಕೀಯಾಂ, ವಾ ಹೆರಾಂಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂನಿ ತಾಣೆಂ ಬರಯಿಲ್ಲಿಂ ಪ್ರಸ್ತಾವನಾಂ ಗವಾಯ್ ದಿತಾತ್. ಪುಣ್ ಚಾ. ಫ್ರಾ. ದೆಕೊಸ್ತಾಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಂಚೆರ್, ನಾಟಕಾಂಚೆರ್ ಗೊಯಾಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಶಿಕ್ಚಿಂ ಜಾಯ್ತಿಂ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಂ ಅಜೂನ್ ಸಂಶೋದನ್ (ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ.) ಪ್ರಬಂಧಾಂ ಬರಯ್ತಾತ್ ಪುಣ್ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಂತ್ ತಾಚ್ಯಾ ಬರ್ಪಾಂಕ್ ಸಮ್ಜೊಂಚಿ ಶ್ಯಾಥಿ ಖರೆಂಪಣಿಂ ಆಸ್ಚೆ ಕಿತ್ಲೆ? ಹೆಂ ಸವಾಲ್ ಫಕತ್ ಚಾ.ಫ್ರಾ. ದೆಕೊಸ್ತಾಚ್ಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯಾಕ್ ಮಾತ್ರ್ ಸೀಮಿತ್ ನ್ಹಯ್. ಹೆರಾಂಚಿಂ ಬರ್ಪಾಂ ವಾಚ್ತೆಲೆಚ್ ನಾಂತ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಪರಿಸ್ಥಿತೆಂತ್ ಹೆರಾಂಚ್ಯಾ ಬರ್ಪಾಂಚೆರ್ ವಿಮರ್ಸೊ ಕರ್ಚೆಂ ಪಯ್ಶಿಲೆಂ ಚಿಂತಪ್.

2000 ಇಸ್ವೆಚೊ ಕಾಳ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಳ್. ಆನಿ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಕ್ ಏಕ್ ನವಿ ದಿಶ್ಟಾವೊ ತೆದ್ನಾಂಚ್ ಲಾಭ್ಲೊ ಮ್ಹಣ್ ಹಾಂವ್ ಮಾಂದ್ತಾಂ. ವಾಲ್ಟರ್ ನಂದಳಿಕೆನ್ ದಾಯ್ಜಿದುಭಾಯ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೊನ್ಸೊ ಸುರ್ವಾತ್ಲೊ. ತಾಂತುಂ ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸಾನ್ ’ಕವಿತಾ ಕುಳಾರ್’ (2001) ಅಂಕಣ್ ಸುರು ಕೆಲೆಂ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ’ಮಾಯ್‌ಭಾಸ್.ಕೊಮ್’ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೊನ್ಶ್ಯಾರ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಡಿಕುನ್ಹಾಚೆಂ ’ಕವಿತಾ ವ್ಹಾಳೊ’ (2002) ಅಂಕಣ್ ಸುರು ಜಾಲೆಂ. ’ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್’ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೊನ್ಶ್ಯಾರ್ ತರ್ಜಣೆಚೆಂ ಪಯ್ಲೆಂ ಅಂಕಣ್ ’ಕವಿತಾದಾಯ್ಜ್’ (2003) ಆನಿ ’ಕವಿತಾಝರ್’ (2004). ಹಿಂ ಅಂಕಣಾಂ ಕವಿತೆಂಕ್ ತಶೆಂಚ್ ಕವಿಂಕ್ ಅಪ್ಲಿ ಕವಿತ್ವಾಚಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಮುಕಾರ್ ವರುಂಕ್ ಮಯ್ಲಾಫಾತರ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಪಾವ್ಲಿಂ ಮ್ಹಣ್ ಹಾಂವ್ ಲೆಕ್ತಾಂ. ಮೆಲ್ವಿನಾನ್ ’ಕುಪಾಂ ಪೊಂದ್ಲಿಂ ಮುಖಾಂ’ ಕವಿತಾಸಂಗ್ರಹ್, ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸಾನ್ ’ಮೊತಿಯಾಂ ಆನಿ ತಾರಾಂ’ ಕವಿತಾಸಂಗ್ರಹ್ - ಅಶೆಂ ಕವಿಂಕ್ ಚಡಿತ್ ಲೊಕಾಂನಿ ಅಪ್ಣಾಂವ್ಚ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ಸುರ್ವಿಲಿಂ ಪಾವ್ಲಾಂ ಕಾಡುಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಳ್ ಪೂರಕ್ ಜಾಲೊ. ತೆಂಚ್ ಪಾವ್ಲ್ ಫುಡೆಂ ವಚೊನ್ ’ತಿಂತೆರಾಂತ್ ಪಿಂತುರಾಂ’, ’ಉತ್ರಾಂತ್ ಸೂತ್ರಾಂ’ ಅಶೆಂ ಕವಿಂಕ್ ಎಕಾ ನಿರ್ದಿಶ್ಟ್ ವಿಶ್ಯಾಚೆರ್ ಚಿಂತಪ್ ಕೇಂದ್ರಿಕ್ ಕರಂವ್ಚ್ಯಾ ದಿಶೆಚ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧ್ಯಾಂತ್ ದೋನ್ ವರ್ಸಾಂತ್ 24 ಮಯ್ನ್ಯಾಚೆ ಕವಿ, ದೋಗ್ ವರ್ಸಾಚೆ ಕವಿ ಉದೆಲೆ. ಕವಿತೆಚಿಂ ದೋನ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಸಯ್ತ್ ಪರ್ಗಟ್ಲಿಂ.

ಕವಿತೆಂಚೆರ್ ಸಮೀಕ್ಷಾ/ವಿಮರ್ಶ್ಯಾಚಿಂ ಅಂಕಣಾಂ ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್‌ಚೆರ್, ಕವಿತಾ.ಕೊಮ್‌ಚೆರ್ ಆಯ್ಲ್ಯಾಂತ್. ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ಲೋಬೊ, ವಿಲ್ಸನ್ ಕಟೀಲ್, ಜೆರಿ ರಾಸ್ಕಿನ್ಹಾ, ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ (ಸವಾರಿ). ತಶೆಂಚ್ ’ಮುಗ್ದನಾತ್ಲಿಂ ಗಿತಾಂ (2017)’ ಪುಸ್ತಕಾಂತ್ಲಿಂ ಸರ್ವ್ ಸಮೀಕ್ಶೆಚಿಂ ಲೇಖನಾಂ ವಿಲ್ಸನಾಚ್ಯಾ ’ಪೋಯೆಟಿಕ್ಸ್’ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಪಂಗ್ಡಾಚೆರ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಕವಿತೆಂಚೆರ್ ಜಾವ್ನಾಸ್ಲಿಂ. ಹೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ಗೊಂಯ್ ಕೊಂಕಣಿ ಅಕಾಡೆಮಿನ್ ನಾಗರಿ ಲಿಪಿಂತ್ (2019 ಇಸ್ವೆಂತ್) ಪರ್ಗಟ್ಲಾಂ. ಕಿಟಾಳ್.ಕೊಮ್‌ಚೆರ್ ಎಚ್ಚೆಮ್ ಆನಿ ವಿಲ್ಸನಾನ್ ಬರಯಿಲ್ಲಿಂ ಪ್ರಸ್ತಾವನಾಂ ಸಯ್ತ್ ಅಧ್ಯಯನಾಕ್ ಉಪ್ಕಾರ್ಚಿಂ. ಪಯ್ಣಾರಿ.ಕೊಮ್‌ಚೆರ್ ಕವಿತೆಚೆ ವೆವೆಗ್ಳೆ ಸ್ಪರ್ದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಇ-ಪುಸ್ತಕಾಂ, ಆ-ಪುಸ್ತಕಾಂ ರುಪಾರ್ ಸಯ್ತ್ ಹ್ಯೊ ಕವಿತಾ ವ್ಹಾಳೊಂಕ್ ಲಾಗ್ಲ್ಯೊ ಆನಿ ಲಿಪಿಚ್ಯೊ ಗಡಿ ಉತ್ರೊನ್ ಗೆಲ್ಯೊ.

ಪೂಣ್ ಎಕಾ ಪ್ರಕಾರಾಂತ್ ಆಮಿ ಜೆರಾಲ್ ರಿತಿನ್ ಪಾಟಿಂ ಆಸ್ಲ್ಯಾಂವ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ’ಅಧ್ಯಯನ್’. 2003 ಇಸ್ವೆಂತ್ ’ಪುಸ್ತಕ್ ಸಮೀಕ್ಶಾ’ ಆಮಿ ಸುರು ಕರುನ್ ಕಾಂಯ್ ಪಾಂತೀಸ್ ಪುಸ್ತಕಾಂಚೆರ್ ಸಮೀಕ್ಶಾ ಚಲಯ್ಲಿ. ಪುಣ್ ಏಕ್ ಸತ್ ಉಟೊನ್ ದಿಸ್ತಾಲೆಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ’ಜೆ ಕೊಣ್ ಬರಯ್ತಾಲೆ ತಾಂಚಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್ ಎಕಾ ಮಿಯಮಿತ್ ವರ್ತುಲಾ ಭಿತರ್ ಮಾತ್ರ್. ಆನಿ ಜೆ ಕೊಣ್ ಜಾಣ್ವಾಯ್ ಆಸ್ಲೆ, ಬರಯ್ನಾತ್ಲೆ’. ಆಜ್ ಸಯ್ತ್ ತಿಚ್ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಸಾ. ವಾಚ್ಪಿ ಉಣೆಂ ಜಾಲ್ಯಾತ್ ಮ್ಹಣ್ ದುರ್ಸೊಂಚೆ ಸಂಪಾದಕ್ ಕೊಣ್‌ಯೀ ಹಾಚೆಂ ಕಾರಣ್ ಕಿತೆಂ ಆನಿ ಕೊಣ್ ಮ್ಹಣ್ ಖೊಲಾಯೆನ್ ಚಿಂತುಂಕ್ ವಚಾನಾಂತ್. ಜಾಗತಿಕ್ ಭಾಸೆಂಚೆರ್ ವಾಚ್ಪಿ ಉಣೆ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾಚೊ ಪ್ರಭಾವ್ ಆಸಾ ಖರೆಂ ಪುಣ್ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ಲೆ ಜಾಯ್ತೆ ವಾಚ್ಪಿ ಹೆರ್ ಭಾಸೆಂತ್ಲೆ ವಾಚ್ತಾತ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ತಾಂಕಾಂ ತೆಂ ಮೆಳಾನಾ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಳಾರ್ ಉದೆಲ್ಲೆ ಚಡ್ತಾವ್ ಕೊನ್ಶೆ ದುಡ್ವಾಚ್ಯಾ ಆಶೆನ್ ಉದೆಲ್ಲೆಚ್ ನ್ಹಯ್. ಫಕತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್, ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚ್ಯಾ ನದ್ರೆನ್ ಉದೆಲ್ಲೆ. ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸಾಚ್ಯಾ ಮುಖೆಲ್ಪಣಾರ್ ’ನಾನು ಮರೋಲ್, ತೊಟ್ಟಾಮ್’ ಹಾಣೆಂ ಸುರ್ವಾತ್ ಕೆಲ್ಲೆ ವಿಮರ್ಶೆ (2003 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನಾನ್ ಪರ್ಗಟ್ಲೆಲ್ಯಾ ಕಟ್‌ಪುತ್ಳಿ (ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್), ಕಯ್ದ್ಯಾಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ (ಎಚ್ಚೆಮ್), ವ್ಹಳೂ ವ್ಹಳೂ ವ್ಹಾಳ್ ವ್ಹಾಳ್ಯಾ (ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಎಲ್. ಡಿಕುನ್ಹಾ) ಫಕತ್ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ನದ್ರೆನ್ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್. ಗುಣಮಟ್ಟ್ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚ್ಯಾ ನದ್ರೆನ್ ಭೋವ್ ಮಹತ್ವಾಚೆ. ಹ್ಯಾ ಪಾಸತ್ ನಾನುನ್ ವೆಕ್ತಿಗತ್ ಜಾವ್ನ್ ಕಿತ್ಲೆಂ ಆಯ್ಕುಂಕ್/ಭಗುಂಕ್ ಪಡ್ಲಾಂ ತೆಂ ತೊಚ್ ಜಾಣಾ. ತಾಚ್ಯಾ ವಿಮರ್ಶ್ಯಾಚ್ಯಾ ಮೂಳ್ ಶೆವೊಟಾಕ್ ಸಮ್ಜಲ್ಲೆ ಚಡ್ತಾವ್ ತಾಚೆ ಇಷ್ಟ್ ಜಾಲೆ. ಇತ್ಲೆಂಚ್ ನ್ಹಯ್, ತಾಚೆಂ ಪಯ್ಲೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ (ಕೊಂಕಣಿಂತ್ಲೆಂ ಪಯ್ಲೆಂ ವಿಮರ್ಶ್ಯಾಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್) ’ನಾನುಚ್ಯಾ ಸಾಣ್ಯಾಥಾವ್ನ್’ ಸಯ್ತ್ ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನ್ ಪರ್ಗಟ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ.

ಕಾವ್ಯ ದರ್ಶನ್’ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಕ್, ಪ್ರತ್ಯೆಕ್ ಕರುನ್ ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿತೆಂಕ್ ಕಶೆಂ ವಿಸ್ತಾರಿತ್ ಜಾವ್ನ್ ಘೆಂವ್ಚೆಂ, ಕಶೆಂ ಖೊಲಾಯೆನ್ ಸಮ್ಜೊಂಚೆಂ - ಹ್ಯಾ ವಿಶ್ಯಾಂಚೆರ್ ಆಮ್ಚಿ ಮತ್ ಉಜ್ವಾಡಾಂವ್ಕ್ ಸಕ್ಚೆಂ ಮಹತ್ವಾಚೆಂ ಅಂಕಣ್. ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಡಿಕುನ್ಹಾ ಫಕತ್ ಏಕ್ ಕವಿ ಮಾತ್ರ್ ಮ್ಹಣ್ ಲೆಕ್ತೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಕಳಿತ್ ಆಸ್ಚೆಂ ನಾ ತೊ ಏಕ್ ಕಥಾಕಾರ್ ಸಯ್ತ್. ಪುಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ತೊ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ಲೊ ಏಕ್ ಉಂಚ್ಲೊ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಕಸೊ ದಿಸ್ತಾ. ವಿಮರ್ಸೊ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಫಕತ್ ’ಖೆಂಡ್ಚೆಂ/ಬೆಂಡ್ಚೆಂ/ಖೊಂಕ್ಚೆಂ ವಾ ಉಣೆಂಪಣ್ ಮೆಜ್ಚೆಂ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್. ಆಸ್ಚೆಂ ಸಯ್ತ್ ಒಳ್ಕೊಂಚಿ ಮನೋಗತ್ ಆಸ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ’. ಆನಿ ಹಿ ಮನೋಗತ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಥಂಯ್ ಜರೂರ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ತಾಚಿಂ ಕವಿತಾ.ಕೊಮ್‌ಚೆರ್ ಸಭಾರ್ ಕವಿತೆಂಚೆರ್ ಬರಯಿಲ್ಲಿಂ ಬರ್ಪಾಂ ಗವಾಯ್ ದಿತಾತ್.

ಸಂಪಾದಕ್

ಹ್ಯಾ ಅಂಕಣಾಚೆರ್ ತುಮ್ಚಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ತುಮಿ ಆಮ್ಕಾಂ ಬರವ್ನ್ ಧಾಡ್ಯೆತಾ. ಜೊಕ್ತಿಂ ಬರ್ಪಾಂ ಆಮಿಂ ಪಯ್ಣಾರಿಚೆರ್ (ಉಪ್ರಾಂತ್ ಪುಸ್ತಕಾಚೆರ್) ಪರ್ಗಟ್ತೆಲ್ಯಾಂವ್.

ಅಂಕಣ್‌ಕಾರ್: ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಎಲ್. ಡಿಕುನ್ಹಾ


ವೃತ್ತೆನ್ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್, ಸ್ವತಾಚಿ ’ವಿನ್-ವಿನ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ’ ಚಲವ್ನ್ ಆಸಾ. ಕವಿ, ಕಥಾಕಾರ್, ಸಮೀಕ್ಷಕ್ ಆನಿ ಸಂಪಾದಕ್. ವ್ಹಳೂ ವ್ಹಳೂ ವ್ಹಾಳ್ ವ್ಹಾಳ್ಯಾ (2003), ಅಂಜುರಾಚೆಂ ಪಾನ್ (2013), ಆಯೆರಾಚೊ ಬೂಕ್ (2014), ಉಜ್ವಾಡಾಚ್ಯೆ ವೆಂಗೆಂತ್ (2025) ಹಾಚೆ ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹ್. ಹೆರ್ ಕವಿತಾ ಸಂಕಲಾಂನಿ ಕವಿತಾ ತಶೆಂಚ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನಾಂ ಬರಯ್ಲ್ಯಾಂತ್. 2002 ಇಸ್ವೆಂತ್ ’ಕವಿತಾ ವ್ಹಾಳೊ’ ನಾಂವಾಚೆಂ ಕವಿತಾ ಅಂಕಣ್ ಮಾಯ್‌ಭಾಸ್.ಕೊಮ್‌ಚೆರ್ ಸಂಪಾದಕ್‌ಪಣ್ ಕೆಲಾಂ. ಕವಿತಾ ಟ್ರಸ್ಟಾಚೊ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಾವ್ನಾಸ್ಚೊ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ಲೊ ಉಂಚ್ಲೊ ವಿಮರ್ಶಕ್. ಕರ್ನಾಟಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೊ, ಟಿ.ಎಮ್.ಎ. ಪೈ. ಫೌಂಡೇಶನಾಚೊ, ಜಾಗತಿಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ಲೇಖಕ್ ಸಂಘಟನಾಚೊ, ವಿಶ್ವ ಕೊಂಕಣಿ ಕೇಂದ್ರಚ್ಯಾ ವಿಮಲಾ ವಿ. ಪೈ. ಫೌಂಡೇಶನಾಚೊ ಪುಸ್ತಕ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್, ಸಂಧೇಶ ಪುರಸ್ಕಾರ್ (ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್) ಹಾಕಾ ಯೆದೊಳ್ ಲಾಭ್ಲಲೆ ಪ್ರಮುಕ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್. ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಕುಟ್ಮಾಸವೆಂ ಮಂಗ್ಳುರಾಂತ್ಲ್ಯಾ ಬಿಜಯ್ ಫಿರ್ಗಜೆಂತ್ ವಸ್ತಿ ಕರುನ್ ಆಸಾ.

1. ಚಾ.ಫ್ರಾ.ಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಂತ್ಲೊ ಕಾವ್ಯಜೋಶ್ ಅನಿ ಜೀವನ್ ದರ್ಶನ್

’ಆಶಾವಾದಿ’ ಪ್ರಕಾಶನಾನ್ ವಿಮರ್ಶಕ್ ನಾನು ಮರೋಲ್, ತೊಟ್ಟಾಮ್ ಹಾಂಚ್ಯಾ ’ನಾನುಚ್ಯಾ ಸಾಣ್ಯಾಥಾವ್ನ್’ ವಿಮರ್ಶ್ಯಾ ಪ್ರಬಂಧಾಂಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಕ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನ್ ಬರಂವ್ಕ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಆಪವ್ಣೆಂ ದಿಲ್ಲ್ಯಾ ತವಳ್, ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚ್ಯಾ ವಿಮರ್ಶಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಾಕ್ ಪರತ್ ಭೆಟ್ ದೀಂವ್ಚಿ ಗರ್ಜ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಭೊಗ್ಲಿ. ಹ್ಯಾಚ್ ಚಿಂತ್ಪಾಚ್ಯಾ ಪ್ರೇರಣಾನ್, ಕೊಂಕ್ಣಿ ವಿಮರ್ಶೆನ್ ಕವಿತೆಚೊ ಆನಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಚೊ ಅರ್ಥ್ ಕಸೊ ಬಾಂದ್ಲಾ ತೆಂ ಸಮ್ಜೊಂಕ್ ಹಾಂವೆಂ ಕೊಂಕ್ಣಿ ವಿಮರ್ಶೆಚ್ಯಾ ಶೆತಾಂತ್ ಪ್ರಭಾವಿ ಆಸ್ಲೆಲಿಂ ಕಾಂಯ್ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಪರತ್ ವಾಚ್ಲಿಂ, ಪ್ರಮುಖ್ ಜಾವ್ನ್ ಡೊ. ಚಂದ್ರಲೇಖ ಡಿಸೋಜಾ ಹಾಂಚಿ ’ಕೊಂಕ್ಣಿ ಕಾವ್ಯಾಚಿ ಪೃಷ್ಠಭೂಮಿ’, ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ಲೋಬೊಚೆಂ 'ಕವಿತ್ವಾಚೆಂ ನಂದನಾವನ್' ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸಾಚೆಂ 'ಸುಕ್ತಿ ಭರ್ತಿ', ಸ್ಟೀಫನ್ ಕ್ವಾಡ್ರಸಾಚೆಂ 'ಬಾನ್ನೆ', ಎಚ್ಚೆಮ್ ಪೆರ್ನಾಲ್ ಹಾಂಚಿ 'ಕೊಂಕಣಿ ಕಾವ್ಯೆಂ: ರುಪಾಂ ಆನಿ ರೂಪಕಾಂ' ತಸಲಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ವಾಚ್ಪಾಂತ್ ಆಯ್ಲಿಂ. ಕಾವ್ಯ ರೂಪಾಂ, ಪ್ರತಿಮಾ, ಶೈಲಿ ಅನಿ ಅಭಿವೆಕ್ತಿ ಸಮ್ಜೊಂಕ್ ವಿಂಚ್ಣಾರ್ ಪ್ರಬಂಧ್ ಹ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂನಿ ಆಸಾತ್.

ಪುಣ್, ಹ್ಯಾ ವಾಚ್ಪಾ ವೆಳಾರ್ ನಾಮ್ಣೆಚೊ ವಿಮರ್ಶಕ್ ಎಚ್ಚೆಮ್ ಪೆರ್ನಾಳ್ ಹಾಂಣಿ ಅಪ್ಲ್ಯಾ “ಚಾ.ಫ್ರಾಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಂನಿ ವಿದ್ರೋಹಾಚಿಂ ರುಪಾಂ” ಪ್ರಬಂಧಾಂತ್ ಮಾಂಡಲ್ಲೆಂ ಏಕ್ ವಾಕ್ಯ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಅಸ್ವಸ್ಥ್ ಕರುಂಕ್ ಪಾವ್ಲೆಂ. ತೆ ಬರಯ್ತಾತ್:

"ಚಾ. ಫ್ರಾ ಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಇನಾಮ್ ಜೊಡುನ್ ದಿಲ್ಲೊ ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹ್ ’ಸೊಂಶಾಚೆ ಕಾನ್’ ವಾಚ್ಲ್ಯಾರ್ ಚಡಾವತ್ ಕವಿತೆಂನಿ ಕಥೊಲಿಕ್‍ಪಣಾಚೊ ಜೆಜು, ಮಾಮಿ, ಉಮೊ, ಸರ್ಗ್, ಮೋಗ್ - ಇತ್ಲೆಂಚ್ ದಿಸ್ತಾ."

ಹ್ಯಾ ಉಲ್ಲೇಖಾಕ್ ಆನಿ ಸಗ್ಳ್ಯಾ ಪ್ರಬಂಧಾಚ್ಯಾ ’ವಿದ್ರೋಹ್’ ಸಂಕಲ್ಪನೆಕ್ ಕಿತ್ಲೆಂ ಸೊದ್ಲ್ಯಾರೀ ಮ್ಹಾಕಾ ಕಸಲೊಚ್ ತಾರ್ಕಿಕ್ ಗಾಂಚ್ ಮೆಳ್ಳೊನಾ. ಹಾಂಗಾ ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಗೂಂಢ್ ನಿಯಾಳಾ ಪ್ರಾಸ್ ಸಬ್ದಾಂಚ್ಯಾ ವರ್ಗೀಕರಣಾಕ್ ಚಡ್ ಮಹತ್ವ್ ದಿಲ್ಲೊ ದಿಸ್ತಾ. ಹೆ ಸಬ್ದ್ ಆನಿ ಪ್ರತಿಮಾ ಚಾ. ಫ್ರಾ.ಚ್ಯಾ ಕಾವ್ಯ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಾಂತ್ ಆಸಾತ್ ತೆಂ ಸತ್. ಪುಣ್ ಹ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಂಕ್ ಲಾಗೊನ್ ಕವಿತೆಂತ್ "ಇತ್ಲೆಂಚ್ ದಿಸ್ತಾ" ಮ್ಹಣ್ ನಿರ್ಣಯ್ ದಿಂವ್ಚ್ಯಾ ವಿಮರ್ಶಕಾಚ್ಯಾ ಸೀಮಿತ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋಣಾ (Limited viewpoint) ಥಂಯ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಸಮಾಧಾನ್ ನಾ. ಪ್ರತಿಮೆಂನಿ ಆನಿ ರೂಪಕಾಂನಿ ಅರ್ಥ್ ಸಂಪಾನಾ, ಬಗರ್ ಅರ್ಥ್ ಜಲ್ಮಾತಾ! ಚಾ. ಫ್ರಾ.ಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಂನಿ ಆಸ್ಚೊ ’ಜೆಜು’, ’ಉಮೊ’, ’ಸರ್ಗ್’ ಆನಿ ’ಮೋಗ್’ ಮನ್ಶ್ಯಾ ಸಂವೇದನೆಚೆ ಉಂಚ್ಲೆ ಸಂಕೇತ್. ಹ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಂ ಆನಿ ಪ್ರತಿಮಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಅಮರ್ ಕವಿನ್ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ್ ಸತಾಂ ಉಗ್ಡಾಪಿಂ ಕೆಲ್ಯಾಂತ್.

ಜೆಜು: ಮನ್ಶ್ಯಾ ಸಂವೇದನೆಚೊ ಆವಾಜ್
"ಜೆಜು ಜೆಜು ಮಾಕಾ ತುಜೆರ್ ಶಿಣ್ ಆಸಾ" ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯೊ ವೊಳಿ ಪಳಯಾ:
ಜೆಜು ಜೆಜು ತುಜೆರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಶಿಣ್ ಆಸಾ
ಲಟ್ಕೊ ಸುಂರ್ಗಾರ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾಕ್ ತುಜ್ಯಾ ಜಲ್ಮಾ ದಿಸಾ
ಆತಾಂಯ್ ಜಾತಾತ್ ಶೆಣಾಮೆಣಾಕ್
ಝೊಪ್ಡ್ಯಾಂತ್ ಖೊಮ್ಟಾಂತ್ ಕೊಣಾಕೊಣಾಕ್
ಕಾಂಪ್ಚಿಂ ಬಾಳಾಂ ಖಿಣಾಖಿಣಾಕ್
ಸರ್ ಆಸಾ ಸಾಂಗ್ ಹ್ಯಾಯಿ ಬಾಂದ್ಪಾಸಾ
ಜೆಜು, ಜೆಜು ತುಜೆರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಶಿಣ್ ಆಸಾ

ಹಿ ಕವಿತಾ ಕಥೊಲಿಕ್ಪಣಾಚೊ ಸೀಮಿತ್ ಅರ್ಥ್ ದಿಂವ್ಚೆಂ ಕಾಂತಾರ್ ನ್ಹಯ್, ಬಗರ್ ಮಾನಾವೀಯ್ ಸಂವೇದನೆಚೊ ಆವಾಜ್. ಹಾಂಗಾ ಜೆಜು ದುಬ್ಳಿಕಾಯೆಚ್ಯಾ ಆನಿ ಅನ್ಯಾಯಾಚ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಶಾಕ್ ಸಾಕ್ಶಿ ಜಾವ್ನ್ ಉಬೊ ಆಸಾ.

ಹ್ಯಾ ಕವಿತೆಂತ್ ಧರ್ಮ ನಯ್, ಬಗರ್ ’ಜವಾಬ್ದಾರಿ’ ಮುಖ್ಯ್ ವಿಷಯ್. ಡೊ. ಚಂದ್ರಲೇಖಾನ್ ಹೆಂ ಸಾರ್ಕೆಂ ಪಾರ್ಕಿಲಾಂ ಅನಿ ತಿ ಬರಯ್ತಾ;

"ಸಾಮಾನ್ಯ್ ಜೀಣ್, ಅಸಾಮಾನ್ಯ್ ಜೀವನ್ ದರ್ಶನ್ ಚಾಫ್ರಾಚಿ ಕವಿತಾಚೆ ಖಾಶೆಲೆಪಣ್ ಆಸಾ ((सामान्य जीण , असामान्य जीवन दर्शन चाफ्राची कविताचे खाशेलेपण आसा) " ಲೇಖಕಿ ಮುಖಾರ್ಸುನ್ ಬರಯ್ತಾ;

"ಜೀಣ್ ಸಮ್ಜುಪಾಕ್ ಸಂವೆದನ್ ಜಾಯ್, ಪ್ರೆಮ್ ಜಾಯ್ ಹಾಚೆಂ ಜ್ಞಾನ್ ಜಾಲ್ಯಾ ಉಪರಾಂತಚ್ ತಾಚೊ ಅರ್ಥ್ ಕಳ್ಟಾ. ಅರ್ಥ್ ಕಳ್‍ಲ್ಯಾ ಉಪ್ರಾಂತ್ ವಿಶ್ಲೆಷಣ್, ನಿರೂಪಣ್ ಸೊಪೆಂ ಜಾತಾ. ಜೀಣ್ ಸಂವೆದನ್ ಆನಿ ಪ್ರೆಮಾನ್ ಸುರು ಜಾತಾ ತಾಜೊ ಅಣ್ಭವ್ ಪೂಣ್ ಹ್ಯಾಚ್ ಸ್ವರುಪಾಂತ್ ಘೆವ್ಕ್ ಜಾಯ್, ಮಾಗೀರ್ ತೊ ಅಣ್ಭವ್ ಜ್ಞಾನಾಂತ್ ರುಪಾಂತರೀತ್ ಜಾತಾ ಆನಿ ಹೆಂ ರುಪಾಂತರಚ್ ಕವಿಚೆಂ ಜೀವನ್ ದರ್ಶನ್ ಆಸಾ (जीण समजुपाक संवेदन जाय, प्रेम जाय हाचें ज्ञान जाल्या उपरांतच ताचो अर्थ कळटा. अर्थ कळल्या उपरांत विश्लेषण, निरूपण सोपें जाता. जीण संवेदन आनी प्रेमान सुरू जाता ताजो अणभव पूण ह्याच स्वरुपांत घेवक जाय, मागीर तो अणभव ज्ञानांत रुपांतरीत जाता आनी हें रुपांतरच कविचें जीवन दर्शन आसा)."

ಉಮೊ: ಪ್ರಕೃತಿಚೆಂ ಪವಿತ್ರಪಣ್

"ಉಮೊ" ಕವಿತೆಂತ್ಲ್ಯೊ ಹ್ಯೊ ಚಾರ್ ವೊಳಿ ವಾಚ್ಲ್ಯಾರ್ ಹ್ಯಾ ಮಹಾನ್ ಕವಿಚ್ಯಾ ಉಂಚ್ಲ್ಯಾ ಅಭಿವೆಕ್ತಿಚಿ ಝಳಕ್ ದಿಸ್ತಾ

ದುಲಬಿ ಫಾಂತ್ಯಾರ್ ದೊಂಗ್ರಾಂಚಿಂ ಥಾನಾಂ ಚೊಯ್ಲ್ಯಾಂತ್ ತುಂವೆಂ?
ಆಂಕುಡ್ಚ್ಯಾ ದೊವಾಂತ್ ಆಂಕುಡ್ಚೆ ಆಶೆನ್ ಚೊಯ್ಲ್ಯಾಂತ್ ಹಾಂವೆಂ
ಥಂಡೆಲ್ಲ್ಯಾ ಮೊಳ್ಬಾಚೆ ಉಬೆಲ್ಲೆ ಪೊಲೆ ರೊಂಬ್ತಾತ್ ಅಶೆ
ಬಾಳ್ಶಾಚ್ಯಾ ಕುಲ್ಯಾರ್ ಆವಯ್ಚೆ ಪೊಲೆ ದಾಂಬ್ತಾತ್ ತಶೆ

’ಉಮೊ’ ಕವಿತೆಂತ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಆನಿ ಆವಯ್ಚ್ಯಾ ಮೊಗಾಚಿ ತುಲನಾ (ದೊಂಗ್ರಾಂಚಿಂ ಥಾನಾಂ ಆನಿ ಬಾಳ್ಶಾಚೆ ಕುಲೆ) ಚಾ.ಫ್ರಾ. ಹಾಂಚ್ಯಾ ಪ್ರತಿಮಾಂನಿ ಆಸ್ಚೆಂ ನೈಸರ್ಗಿಕ್ ಪವಿತ್ರಪಣ್ ದಾಕಯ್ತಾ. ಪ್ರಕೃತಿಕ್ ಅವಯ್ಪಣಾಚ್ಯಾ ಪವಿತ್ರ್ ಪಾಂವ್ಣ್ಯಾರ್ ದವರ್ತಾ. ಹೆಂ ಪವಿತ್ರಪಣ್ ಧರ್ಮಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಯೇನಾ, ಸಂಬಂಧಾಂತ್ಲ್ಯಾನ್ ಯೆತಾ.

ಮೋಗ್: ಜಿವಿತಾಚಿ ಸಕತ್
ಮೊಗಾ ವಿಶಿಂ ಚಾ.ಫ್ರಾ.ಚ್ಯೊ ಚಾರ್ ವೊಳಿ ಪಳಯಾ:

ಮೋಗ್ ಪಿಯಾವಾಚ್ಯಾ ಕಾಂದ್ಯಾಬರಿ
ಸಗ್ಳೊ ಆಸ್ತಾಂ ಹಾತಾಂತ್ ಖೆಳ್ತಾ
ಸುರಿಯೆ ಧಾರೀನ್ ಕಾತರ್ಲೊ ತರ್
ಕಸಾಪ್ಪ್ಯಾಚೇಯ್ ದೊಳೆ ಪಿಳ್ತಾ

’ಮೋಗ್’ ಆನಿ ’ಪಿಯಾವ್’ ಸಬ್ದ್ ಸಾಮಾನ್ಯ್ ಆನಿ ಸಾದೆ ದಿಸ್ತಿತ್, ಪುಣ್ ಕಸಾಪ್ಪ್ಯಾಚೆಯ್ ದೊಳೆ ಪಿಳ್ಚೊ ಮೋಗ್ ಕಾತರ್ಚ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಚೆಂ ಕಾಳಿಜ್ ಕಾಂಪಯ್ತಾ. ಸಾದ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಂನಿ ಕವಿ ವರ್ತೆಂ ಸತ್ ಉಗ್ಡಾಪೆಂ ಕರ್ತಾ. ಹಾಂಗಾ ದಿಸ್ಚ್ಯಾ ಸಬ್ದಾಂ ಪ್ರಾಸ್, ನಾ ದಿಸ್ಚೊ ಭಾವ್ ಮಹತ್ವಚೊ ಆಸಾ. ತಾಂತ್ರಿಕ್ ವಿಮರ್ಶೆನ್ ಕವಿತೆಚೊ ಆತ್ಮೊ ಆಪ್ಣಾಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್ನಾ.

ಕವಿ ಅನಿ ಸಾಹಿತಿ ಉದಯ್ ಭೆಂಬ್ರೆನ್ ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸಾಚ್ಯಾ "ಸುಕ್ತಿ-ಭರ್ತಿ" ಕವಿತಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾಂಚ್ಯಾ ಪುಸ್ತಕಾಂಂತ್ "ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಅಂತರ್‌ಮನಾಚೊ ಸೋದ್" ನಾಂವಾನ್ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರಸ್ತಾವನಾಂತ್ ಉಲ್ಲೇಖ್ ಕೆಲ್ಲಿಂ ಉತ್ರಾಂ ಗರ್ಜೆಚಿಂ ಆಸಾತ್ "ಕವಿನ್/ಕವಯತ್ರಿನ್ ವಾಪಾರ್‍ಲ್ಯಾಂತ್ ತ್ಯಾ ಉತರಾಂಚೊ, ಪ್ರತಿಕಾಂಚೊ ವ ಪ್ರತಿಮಾಂಚೊ ಯೋಗ್ಯ್ ಅರ್ಥ್ ಸಮಜೂನ್ ಘೆತಲೊ ನಾ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ವಾ ವೆಗ್ಳೊಚ್ ಅರ್ಥ್ ಲಾಯಲೊ ಜಾಲ್ಯಾರ್ ಕವಿಚೆರ್/ಕವಯತ್ರಿಚೆರ್ ಅನ್ಯಾಯ್ ತರ್ ಜಾತಲೊಚ್; ಪೂಣ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ - ರಸಿಕಾಂಚಿ ದಿಶಾ ಮೂಲ್ ಜಾವಪಾಚಿಯ್ ಭಿರಾಂತ್ ಉಪ್ರಾಸತಾ"

ಚಾ. ಫ್ರಾ.ಚ್ಯೊ ಕವಿತಾ ಎಕಾ ಅರ್ಥಾನ್ ಥಾಂಬಾನಾಂತ್; ತ್ಯೊ ನಿರಂತರ್ ಜೀವನ್ ದರ್ಶನಾಕ್ ಉಗ್ತ್ಯೊ ಆಸಾತ್, ಗಂಭೀರ್ ಆಸಾತ್ ಆನಿ ಪವಿತ್ರ್ ಆಸಾತ್. ತ್ಯೊ ಕವಿತೆಂತ್ಲೆಂ ಸತ್ ಅಪ್ಣಾವ್ನ್, ಜಿವಿತಾಚೊ ಮೋಗ್ ಕರುಂಕ್ ಆಪವ್ಣೆ ದಿತಾತ್. ಹ್ಯಾಚ್ ಖಾತಿರ್ ಕವಿ ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್ ಚಾ.ಫ್ರಾ.ಚ್ಯಾ “ಖಂಯ್ ಪುರ್ಲಾ ಕವಿಕ್?” ಕವಿತೆಕ್ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯಾ (ಕವಿತಾ.ಕೊಮ್) ಸಂಪಾದಕೀಯಾಂತ್ ಸಾಂಗ್ತಾ

"ಚಾ.ಫ್ರಾ. ದೆಕೊಸ್ತಾಚಿ ಕವಿತಾ ಕೊಂಕಣಿಚೆಂ ಖಜಾನ್. ಆಮ್ಕಾಂ ಕವಿಂಕ್ ದಿಸ್ಪಡ್ತೆ ಹುಮೆದಿಚೆಂ ವೊಕತ್. ಆಮ್ಚ್ಯಾ ಹರ್ಯೆಕಾ ವಾವ್ರಾಂತ್ ತಾಚೊ ಅತ್ಮೊ ಮಿಸ್ಳಲಾ"

ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ ಚಾರ್ ದಶಕಾಂ ಥಾವ್ನ್ ಹಾಂವ್ ಚಾ. ಫ್ರಾ ಹಾಂಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಂಚ್ಯಾ ಉಜ್ವಾಡಾಂತ್ ಜಿಯೆಲಾಂ. ತಾಂಚೊ ಕಾವ್ಯಜೋಶ್ ಅನಿ ತಾಂಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಂತ್ ಹಾಂವೆ ಅನ್ಭೊಗ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ ವ್ಹರ್ತೆಂ ಜೀವನ್ ದರ್ಶನ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ "ಕಾವ್ಯ ದರ್ಶನ್" ಅಂಕಣಾಕ್ ಪ್ರೇರಣ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ.

ಕಾವ್ಯ ದರ್ಶನ್ - ಏಕ್ ಆಪವ್ಣೆ

ಕವಿತಾ ವಾಚ್ಚಿ ನ್ಹಯ್, ತಿ ಭೊಗ್ಚಿ. ಕವಿತಾ ಅತುರಾಯೆನ್ ವಾಚುನ್ ಕಾಡುಂಕ್ ಅಮ್ಸೊರ್ ಕರ್ಚೊ ನ್ಹಯ್. ಕವಿತಾ ಭೊಗುಂಕ್ ಕವಿತೆ ಸಾಂಗಾತಾ ಸವ್ಕಾಸ್, ಲಯಬದ್ಧ್ ಆನಿ ನಿರಂತರ್ ಸಳಾವಳ್ ಗರ್ಜ್ ಆಸಾ. ಹ್ಯಾ ಸಳಾವಳಿಂತ್ ಕವಿತಾ ಆಪ್ಲ್ಯಾ ಜಿವಂತ್ ಕಾಳ್ಜಾಚಿಂ ಗುಪಿತ್ ಸತಾಂ ಉಗ್ತಿಂ ಕರುಂಕ್ ಲಾಗ್ತಾನಾ, ತಿ ಹಳೂ ಹಳೂ ಪ್ರಗಟ್ ಜಾತಾ.

ಕವಿತೆಚ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾ ವಸ್ತಿ ಕರುನ್, ವಾಚ್ಪಿ ಆನಿ ಸಬ್ದಾಂ ಮಧ್ಲಿ ಶಿಮಾ ಸವ್ಕಾಸ್ ವಿರೊನ್ ವೆತಾ. ತೆದ್ನಾ ದರ್ಶನಾಚಿ ಘಡಿ ಉದೆತಾ. ಉತರ್ ಆನಿ ಮೌನ್, ವಿಚಾರ್ ಆನಿ ಭೊಗ್ಣಾಂ, ವಾಚ್ಪಿ ಆನಿ ಕವಿತಾ ಏಕ್ ಜಾತಾನಾ ಕಾವ್ಯ ದರ್ಶನ್ ಘಡ್ತಾ.

ತವಳ್ ಉರ್ತಾ ಏಕ್ ಸುಖಾಳ್ ಅನ್ಭೊಗ್, ವಿಸ್ರೊಂಕ್ ಜಾಯ್ನಾತಲ್ಲಿ ಏಕ್ ವಳಕ್. ಎಕಾ ಕಾಳಾರ್ ’ಕವಿತಾ’ ಜಾವ್ನ್ ಆಸಲ್ಲಿ, ಆತಾಂ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಚ್ಯಾ ಭಿತರ್ ಏಕ್ ಜೀವಂತ್ ಅನ್ಭೋಗ್ ಜಾವ್ನ್ ಉರ್ತಾ- ಕವಿತಾ ಸದಾಂಚ್ ’ತುಜಿ’ ಜಾತಾ.

ಕೊಂಕ್ಣೆಂತ್ಲ್ಯಾ ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಕವಿತೆಂ ಥಾವ್ನ್ ಅಸಲೊ ಅನ್ಭೊಗ್ ಆನಿ ದರ್ಶನ್ ಹಾಂವೆ ಜೊಡ್ಲಾಂ, ತೆಂ ಹಾಂವ್ ಹ್ಯಾ ಅಂಕಣಾಂತ್ ವಾಂಟ್ತಾಂ.

ಅಮರ್ ಕವಿ ಚಾ. ಫ್ರಾ.ಚ್ಯಾ ಉಂಚ್ಲ್ಯಾ ಕವಿತೆಂಚೆಂ ದರ್ಶನ್ ಘೆವ್ನ್ ಹೆಂ ಅಂಕಣ್ ಮುಖಾರ್ಸುನ್ ವೆತೆಲೆಂ. ಜಿವಿತಾಚೊ ಮೋಗ್ ಕರುಂಕ್ ಪ್ರೇರಣ್ ದೀಂವ್ಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಂಚೆಂ ದರ್ಶನ್ ಹಾಂಗಾ ಮೆಳ್ತಲೆಂ. ತುಮ್ಕಾಂಯ್ ’ತುಜಿ’ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಕವಿತೆ ಸಂಗಿಂ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ದರ್ಶನಾಚೊ ಅನ್ಭೊಗ್ ವಾಂಟುಂಕ್ ಆವ್ಕಾಸ್ ಆಸಾ. ಕವಿತೆ ಮುಖಾಂತ್ರ್ ಜಿವಿತಾಕ್ ಆನಿ ಜಿವಿತಾ ಮುಖಾಂತ್ರ್ ಕವಿತೆಕ್ ಅಮಿ ಭೆಟ್ಯಾಂ.

- ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಎಲ್ ಡಿಕುನ್ಹಾ

काव्य दर्शन: साहित्यीक दर्शनाची गर्ज

 

कोंकणी साहित्याचेर अध्ययन केल्यार समजता, कोंकणिंत वाचप्याच्यांकी चड बरवपी/कवी आसात म्हळ्ळें. देकून ’विमर्सो’ म्हळ्ळो सब्ध कोंकणी साहित्याथावन कांय मयलां पयस आसा. तो लागी हाडलेल्यांक वा हाडतेल्यांक फात्रायलां/खुर्सायलां आनी गुप्तीं/लिप्तीं खेळकुळां कर्न तांकां धांवडायलां. देकून विमर्सो बरयतेल्यांची सुकिदाड कोंकणिंत उटोन दिसता. खंच्याय भासेच्या साहित्यीक वाडावळेंत विमर्सो महत्वाचो वांटो. पूण हकीगतेंत विमर्सो म्हळ्यार वेक्तिगत निंदा म्हणून मांदचेच चडताव कोंकणिंत देकून अजून आमचें चडताव साहित्य असकत, लाचार. आनी ताका पूरक जावन थोडे गतिगट्टाचे संपादक, विमर्सो म्हणोन अपलीं अर्दें उकडलेलें सत (Half baked truth) वाचप्यांक दितात. पयलेंच आमचे वाचपी (बरवपी आनी संपादक सयत) वाचिनांत म्हणतच ह्या अर्ध्या सताक‌च वांजेला सत (Gospel truth) म्हणोन वाटसाप युनिवर्सिटिचे अंध‌भक्त.

नेमाळ्यांनी (कन्नड लिपिंत प्रत्येक करून) कोंकणी कवितेंक मान मेळोंक ना म्हळ्ळें पात्येतेल्यांत हांव‌यी एकलों. हाची गवाय चा.फ्रा.देकोसता. ताचीं नाटकां, ताचो वयचारीक दिश्टावो; जांव पयलें ’पयणारी’ (१९५६-६६), उपरांत ताच्या ’जिवीत’ (१९८९-९१) संपादकीयां, वा हेरांच्या पुसतकांनी ताणें बरयिल्लीं प्रसतावनां गवाय दितात. पूण चा. फ्रा. देकोसताच्या कवितेंचेर, नाटकांचेर गोयांत कोंकणी शिकचीं जायतीं विध्यार्थीं अजून संशोदन (पी.एच.डी.) प्रबंधां बरयतात पूण कन्नड लिपिंत ताच्या बर्पांक समजोंची श्याथी खरेंपणीं आसचे कितले? हें सवाल फकत चा.फ्रा. देकोसताच्या साहित्याक मात्र सीमीत न्हय. हेरांचीं बर्पां वाचतेलेच नांत जाल्ल्या आयच्या परिस्थितेंत हेरांच्या बर्पांचेर विमर्सो कर्चें पयशिलें चिंतप.

२००० इस्वेचो काळ डिजिटल काळ. आनी कोंकणी साहित्याक एक नवी दिश्टावो तेदनांच लाभलो म्हण हांव मांदतां. वाल्टर नंदळिकेन दायजिदुभाय डिजिटल कोन्सो सुर्वातलो. तांतूं मेलवीन रोड्रिगसान ’कविता कुळार’ (२००१) अंकण सुरू केलें. उपरांत ’माय‌भास.कोम’ डिजिटल कोनश्यार आंडऱ्यू डिकुन्हाचें ’कविता व्हाळो’ (२००२) अंकण सुरू जालें. ’दायज.कोम’ डिजिटल कोनश्यार तर्जणेचें पयलें अंकण ’कवितादायज’ (२००३) आनी ’कविताझर’ (२००४). हीं अंकणां कवितेंक तशेंच कविंक अपली कवित्वाची प्रतिभा मुकार वरुंक मयलाफातर जावंक पावलीं म्हण हांव लेक्तां. मेलविनान ’कुपां पोंदलीं मुखां’ कवितासंग्रह, वल्ली क्वाड्रसान ’मोतियां आनी तारां’ कवितासंग्रह - अशें कविंक चडीत लोकांनी अपणांवच्या दिशेन सुर्विलीं पावलां काडुंक डिजिटल काळ पूरक जालो. तेंच पावल फुडें वचोन ’तिंतेरांत पिंतुरां’, ’उत्रांत सूत्रां’ अशें कविंक एका निर्दिश्ट विश्याचेर चिंतप केंद्रीक करंवच्या दिशेच्या स्पर्ध्यांत दोन वर्सांत २४ मयन्याचे कवी, दोग वर्साचे कवी उदेले. कवितेचीं दोन पुसतकां सयत पर्गटलीं.

कवितेंचेर समीक्षा/विमर्श्याचीं अंकणां दायज.कोम‌चेर, कविता.कोम‌चेर आयल्यांत. म्याक्सीम लोबो, विल्सन कटील, जेरी रासकिन्हा, वल्ली क्वाड्रस (सवारी). तशेंच ’मुगदनातलीं गितां (२०१७)’ पुसतकांतलीं सर्व समीक्षेचीं लेखनां विल्सनाच्या ’पोयेटिक्स’ वाटसाप पंगडाचेर आयिल्ल्या कवितेंचेर जावनासलीं. हें पुसतक गोंय कोंकणी अकाडेमीन नागरी लिपिंत (२०१९ इस्वेंत) पर्गटलां. किटाळ.कोम‌चेर एच्चेम आनी विल्सनान बरयिल्लीं प्रसतावनां सयत अध्ययनाक उपकार्चीं. पयणारी.कोम‌चेर कवितेचे वेवेगळे स्पर्दे. डिजिटल ई-पुसतकां, आ-पुसतकां रुपार सयत ह्यो कविता व्हाळोंक लागल्यो आनी लिपिच्यो गडी उत्रोन गेल्यो.

पूण एका प्रकारांत आमी जेराल रितीन पाटीं आसल्यांव म्हळ्यार ’अध्ययन’. २००३ इस्वेंत ’पुसतक समीक्षा’ आमी सुरू करून कांय पांतीस पुसतकांचेर समीक्षा चलयली. पूण एक सत उटोन दिसतालें म्हळ्यार ’जे कोण बरयताले तांची जाण्वाय एका मियमीत वर्तुला भितर मात्र. आनी जे कोण जाण्वाय आसले, बरयनातले’. आज सयत तीच परिस्थिती आसा. वाचपी उणें जाल्यात म्हण दुर्सोंचे संपादक कोण‌यी हाचें कारण कितें आनी कोण म्हण खोलायेन चिंतुंक वचानांत. जागतीक भासेंचेर वाचपी उणे जाल्ल्याचो प्रभाव आसा खरें पूण कोंकणिंतले जायते वाचपी हेर भासेंतले वाचतात कित्याक म्हळ्यार कोंकणिंत तांकां तें मेळाना.

डिजिटल काळार उदेल्ले चडताव कोनशे दुडवाच्या आशेन उदेल्लेच न्हय. फकत कोंकणी भास, कोंकणी साहित्याच्या नद्रेन उदेल्ले. मेलवीन रोड्रिगसाच्या मुखेल्पणार ’नानू मरोल, तोट्टाम’ हाणें सुर्वात केल्ले विमर्शे (२००३ इस्वेंत आशावादी प्रकाशनान पर्गटलेल्या कट‌पुतळी (वल्ली क्वाड्रस), कयद्याच्यो कविता (एच्चेम), व्हळू व्हळू व्हाळ व्हाळ्या (आंडऱ्यू एल. डिकुन्हा) फकत साहित्यीक नद्रेन मात्र न्हय. गुणमट्ट साहित्याच्या नद्रेन भोव महत्वाचे. ह्या पासत नानून वेक्तिगत जावन कितलें आयकुंक/भगुंक पडलां तें तोच जाणा. ताच्या विमर्श्याच्या मूळ शेवोटाक समजल्ले चडताव ताचे इषट जाले. इतलेंच न्हय, ताचें पयलें पुसतक (कोंकणिंतलें पयलें विमर्श्याचें पुसतक) ’नानुच्या साण्याथावन’ सयत आशावादी प्रकाशन पर्गट केल्लें.

काव्य दर्शन’ कोंकणी साहित्याक, प्रत्येक करून कोंकणी कवितेंक कशें विसतारीत जावन घेंवचें, कशें खोलायेन समजोंचें - ह्या विश्यांचेर आमची मत उज्वाडावंक सकचें महत्वाचें अंकण. आंडऱ्यू डिकुन्हा फकत एक कवी मात्र म्हण लेक्तेल्यांक कळीत आसचें ना तो एक कथाकार सयत. पूण म्हाका तो कोंकणिंतलो एक उंचलो विमर्शक कसो दिसता. विमर्सो म्हळ्यार फकत ’खेंडचें/बेंडचें/खोंकचें वा उणेंपण मेजचें मात्र न्हय. आसचें सयत ओळकोंची मनोगत आसची गर्ज आसा’. आनी ही मनोगत आंडऱ्यू थंय जरूर आसा म्हळ्ळें ताचीं कविता.कोम‌चेर सभार कवितेंचेर बरयिल्लीं बर्पां गवाय दितात.

संपादक

ह्या अंकणाचेर तुमची प्रतिक्रिया तुमी आमकां बरवन धाड्येता. जोक्तीं बर्पां आमीं पयणारिचेर (उपरांत पुसतकाचेर) पर्गटतेल्यांव.

अंकण‌कार: आंडऱ्यू एल. डिकुन्हा

वृत्तेन फैनान्सियल कन्सल्टेंट, स्वताची ’वीन-वीन कन्सल्टेन्सी’ चलवन आसा. कवी, कथाकार, समीक्षक आनी संपादक. व्हळू व्हळू व्हाळ व्हाळ्या (२००३), अंजुराचें पान (२०१३), आयेराचो बूक (२०१४), उज्वाडाच्ये वेंगेंत (२०२५) हाचे कविता संग्रह. हेर कविता संकलांनी कविता तशेंच प्रसतावनां बरयल्यांत. २००२ इस्वेंत ’कविता व्हाळो’ नांवाचें कविता अंकण माय‌भास.कोम‌चेर संपादक‌पण केलां. कविता ट्रसटाचो काऱ्यदर्शी जावनासचो आंडऱ्यू कोंकणिंतलो उंचलो विमर्शक. कर्नाटक कोंकणी साहित्याचो, टी.एम.ए. पै. फौंडेशनाचो, जागतीक कोंकणी लेखक संघटनाचो, विश्व कोंकणी केंद्रच्या विमला वी. पै. फौंडेशनाचो पुसतक पुरसकार, संधेश पुरसकार (कोंकणी साहित्य) हाका येदोळ लाभलले प्रमूक पुरसकार. अपल्या कुटमासवें मंगळुरांतल्या बिजय फिर्गजेंत वसती करून आसा.
१. चा.फ्रा.च्या कवितेंतलो काव्यजोश अनी जीवन दर्शन


’आशावादी’ प्रकाशनान विमर्शक नानू मरोल, तोट्टाम हांच्या ’नानुच्या साण्याथावन’ विमर्श्या प्रबंधांच्या पुसतकाक प्रसतावन बरवंक म्हाका आपवणें दिल्ल्या तवळ, कोंकणी साहित्याच्या विमर्शा संपरदायाक परत भेट दींवची गर्ज म्हाका भोगली. ह्याच चिंत्पाच्या प्रेरणान, कोंकणी विमर्शेन कवितेचो आनी साहित्याचो अर्थ कसो बांदला तें समजोंक हांवें कोंकणी विमर्शेच्या शेतांत प्रभावी आसलेलीं कांय पुसतकां परत वाचलीं, प्रमूख जावन डो. चंद्रलेख डिसोजा हांची ’कोंकणी काव्याची पृषठभूमी’, म्याक्सीम लोबोचें "कवित्वाचें नंदनावन" वल्ली क्वाड्रसाचें "सुक्ती भर्ती", स्टीफन क्वाड्रसाचें "बान्ने", एच्चेम पेर्नाल हांची "कोंकणी काव्यें: रुपां आनी रूपकां" तसलीं पुसतकां म्हज्या वाचपांत आयलीं. काव्य रूपां, प्रतिमा, शैली अनी अभिवेक्ती समजोंक विंचणार प्रबंध ह्या पुसतकांनी आसात.

पूण, ह्या वाचपा वेळार नामणेचो विमर्शक एच्चेम पेर्नाळ हांणी अपल्या “चा.फ्राच्या कवितेंनी विद्रोहाचीं रुपां” प्रबंधांत मांडल्लें एक वाक्य म्हाका अस्वस्थ करुंक पावलें. ते बरयतात:
"चा. फ्रा क साहित्य अकाडेमी इनाम जोडून दिल्लो कविता संग्रह ’सोंशाचे कान’ वाचल्यार चडावत कवितेंनी कथोलीक‍पणाचो जेजू, मामी, उमो, सर्ग, मोग - इतलेंच दिसता."

ह्या उल्लेखाक आनी सगळ्या प्रबंधाच्या ’विद्रोह’ संकल्पनेक कितलें सोदल्यारी म्हाका कसलोच तार्कीक गांच मेळ्ळोना. हांगा कवितेच्या गूंढ नियाळा प्रास सब्दांच्या वर्गीकरणाक चड महत्व दिल्लो दिसता. हे सब्द आनी प्रतिमा चा. फ्रा.च्या काव्य संसारांत असतित्वांत आसात तें सत. पूण ह्या सब्दांक लागोन कवितेंत "इतलेंच दिसता" म्हण निर्णय दिंवच्या विमर्शकाच्या सीमीत दृषटिकोणा (Limited viewpoint) थंय म्हाका समाधान ना. प्रतिमेंनी आनी रूपकांनी अर्थ संपाना, बगर अर्थ जल्माता! चा. फ्रा.च्या कवितेंनी आसचो ’जेजू’, ’उमो’, ’सर्ग’ आनी ’मोग’ मनश्या संवेदनेचे उंचले संकेत. ह्या सब्दां आनी प्रतिमांतल्यान अमर कवीन सार्वत्रीक सतां उगडापीं केल्यांत.

जेजू: मनश्या संवेदनेचो आवाज
"जेजू जेजू माका तुजेर शीण आसा" कवितेंतल्यो वोळी पळया:
जेजू जेजू तुजेर म्हाका शीण आसा
लटको सुंर्गार केल्ल्याक तुज्या जल्मा दिसा
आतांय जातात शेणामेणाक
झोपड्यांत खोमटांत कोणाकोणाक
कांपचीं बाळां खिणाखिणाक
सर आसा सांग ह्यायी बांदपासा
जेजू, जेजू तुजेर म्हाका शीण आसा

ही कविता कथोलिकपणाचो सीमीत अर्थ दिंवचें कांतार न्हय, बगर मानावीय संवेदनेचो आवाज. हांगा जेजू दुबळिकायेच्या आनी अन्यायाच्या संघर्शाक साक्षी जावन उबो आसा.

ह्या कवितेंत धर्म नय, बगर ’जवाब्दारी’ मुख्य विषय. डो. चंद्रलेखान हें सार्कें पार्किलां अनी ती बरयता;

"सामान्य जीण, असामान्य जीवन दर्शन चाफ्राची कविताचे खाशेलेपण आसा (सामान्य जीण , असामान्य जीवन दर्शन चाफ्राची कविताचे खाशेलेपण आसा) " लेखकी मुखार्सून बरयता’

"जीण समजुपाक संवेदन जाय, प्रेम जाय हाचें ज्ञान जाल्या उपरांतच ताचो अर्थ कळटा. अर्थ कळ‍ल्या उपरांत विशलेषण, निरूपण सोपें जाता. जीण संवेदन आनी प्रेमान सुरू जाता ताजो अणभव पूण ह्याच स्वरुपांत घेवक जाय, मागीर तो अणभव ज्ञानांत रुपांतरीत जाता आनी हें रुपांतरच कविचें जीवन दर्शन आसा (जीण समजुपाक संवेदन जाय , प्रेम जाय हाचें ज्ञान जाल्या उपरांतच ताचो अर्थ कळटा. अर्थ कळल्या उपरांत विश्लेषण, निरूपण सोपें जाता. जीण संवेदन आनी प्रेमान सुरू जाता ताजो अणभव पूण ह्याच स्वरुपांत घेवक जाय, मागीर तो अणभव ज्ञानांत रुपांतरीत जाता आनी हें रुपांतरच कविचें जीवन दर्शन आसा).

उमो: प्रकृतिचें पवित्रपण

"उमो" कवितेंतल्यो ह्यो चार वोळी वाचल्यार ह्या महान कविच्या उंचल्या अभिवेक्तिची झळक दिसता
दुलबी फांत्यार दोंग्रांचीं थानां चोयल्यांत तुंवें?
आंकुडच्या दोवांत आंकुडचे आशेन चोयल्यांत हांवें
थंडेल्ल्या मोळबाचे उबेल्ले पोले रोंबतात अशे
बाळशाच्या कुल्यार आवयचे पोले दांबतात तशे

’उमो’ कवितेंतली प्रकृती आनी आवयच्या मोगाची तुलना (दोंग्रांचीं थानां आनी बाळशाचे कुले) चा.फ्रा. हांच्या प्रतिमांनी आसचें नैसर्गीक पवित्रपण दाकयता. प्रकृतीक अवयपणाच्या पवित्र पांवण्यार दवर्ता. हें पवित्रपण धर्मांतल्यान येना, संबंधांतल्यान येता.

मोग: जिविताची सकत
मोगा विशीं चा.फ्रा.च्यो चार वोळी पळया:

मोग पियावाच्या कांद्याबरी
सगळो आसतां हातांत खेळता
सुरिये धारीन कातरलो तर
कसाप्प्याचेय दोळे पिळता

’मोग’ आनी ’पियाव’ सब्द सामान्य आनी सादे दिसतीत, पूण कसाप्प्याचेय दोळे पिळचो मोग कातर्च्या संसाराचें काळीज कांपयता. साद्या सब्दांनी कवी वर्तें सत उगडापें कर्ता. हांगा दिसच्या सब्दां प्रास, ना दिसचो भाव महत्वचो आसा. तांत्रीक विमर्शेन कवितेचो आत्मो आपणावंक जायना.

कवी अनी साहिती उदय भेंबरेन वल्ली क्वाड्रसाच्या "सुक्ती-भर्ती" कविता विशलेषणांच्या पुसतकांंत "कवितेच्या अंतर‌मनाचो सोद" नांवान बरयिल्ल्या प्रसतावनांत उल्लेख केल्लीं उत्रां गर्जेचीं आसात "कवीन/कवयत्रीन वापार‍ल्यांत त्या उतरांचो, प्रतिकांचो व प्रतिमांचो योग्य अर्थ समजून घेतलो ना जाल्यार वा वेगळोच अर्थ लायलो जाल्यार कविचेर/कवयत्रिचेर अन्याय तर जातलोच; पूण साहित्य - रसिकांची दिशा मूल जावपाचीय भिरांत उपरासता"

चा. फ्रा.च्यो कविता एका अर्थान थांबानांत; त्यो निरंतर जीवन दर्शनाक उग्त्यो आसात, गंभीर आसात आनी पवित्र आसात. त्यो कवितेंतलें सत अपणावन, जिविताचो मोग करुंक आपवणे दितात. ह्याच खातीर कवी मेलवीन रोड्रिगस चा.फ्रा.च्या “खंय पुरला कवीक?” कवितेक बरयिल्ल्या (कविता.कोम) संपादकीयांत सांग्ता

"चा.फ्रा. देकोसताची कविता कोंकणिचें खजान. आमकां कविंक दिस्पडते हुमेदिचें वोकत. आमच्या हऱ्येका वावरांत ताचो अत्मो मिसळला"

पाटल्या चार दशकां थावन हांव चा. फ्रा हांच्या कवितेंच्या उज्वाडांत जियेलां. तांचो काव्यजोश अनी तांच्या कवितेंत हांवे अनभोग केल्लें व्हर्तें जीवन दर्शन म्हज्या "काव्य दर्शन" अंकणाक प्रेरण जावनासा.

काव्य दर्शन - एक आपवणे
कविता वाच्ची न्हय, ती भोगची. कविता अतुरायेन वाचून काडुंक अम्सोर कर्चो न्हय. कविता भोगुंक कविते सांगाता सवकास, लयबद्ध आनी निरंतर सळावळ गर्ज आसा. ह्या सळावळिंत कविता आपल्या जिवंत काळजाचीं गुपीत सतां उग्तीं करुंक लाग्ताना, ती हळू हळू प्रगट जाता.

कवितेच्या सांगाता वसती करून, वाचपी आनी सब्दां मधली शिमा सवकास विरोन वेता. तेदना दर्शनाची घडी उदेता. उतर आनी मौन, विचार आनी भोगणां, वाचपी आनी कविता एक जाताना काव्य दर्शन घडता.

तवळ उर्ता एक सुखाळ अनभोग, विस्रोंक जायनातल्ली एक वळक. एका काळार ’कविता’ जावन आसल्ली, आतां वाचप्याच्या भितर एक जीवंत अनभोग जावन उर्ता- कविता सदांच ’तुजी’ जाता.

कोंकणेंतल्या वेवेगळ्या कवितें थावन असलो अनभोग आनी दर्शन हांवे जोडलां, तें हांव ह्या अंकणांत वांटतां.

अमर कवी चा. फ्रा.च्या उंचल्या कवितेंचें दर्शन घेवन हें अंकण मुखार्सून वेतेलें. जिविताचो मोग करुंक प्रेरण दींवच्या कवितेंचें दर्शन हांगा मेळतलें. तुमकांय ’तुजी’ जाल्ल्या कविते संगीं जाल्ल्या दर्शनाचो अनभोग वांटुंक आवकास आसा. . कविते मुखांत्र जिविताक आनी जिविता मुखांत्र कवितेक अमी भेट्यां.

- आंडऱ्यू एल डिकुन्हा
 
 

   

ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್

2004 ಥಾವ್ನ್ 2011 ಪರ್ಯಾಂತ್ ಕಾರ್ಯಾಳ್ ಆಸ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್ ಚೆರ್ ಪರ್ಗಟ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ವಿಂಚ್ಣಾರ್ ಸಾಹಿತಾಕ್ ಆಮಿ ಫುಡಿಲ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ ಪಯ್ಣಾರಿ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಭಯ್ತೆಲ್ಯಾಂವ್.
ಮುಖ್‌ಪಾನ್
 
ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನ್
ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನ್
 

Buffer Email Facebook Google LinkedIn Print


Copyright 2003 - 2026
All rights reserved. This site is property
Ashawadi Prakashan.
All poinnari.com content are copyrighted and may not be copied / modified in any way.
Send questions or comments to:
poinnaripaper@gmail.com
  [Archive / Links]