ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಮನಿಸ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಜೀವಿ ಭೋವ್ ವಿಕಾಳ್ ಜಿಣಿ ಜಿಯೆವ್ನ್ ಆಸಾ. ಕಾಳಾಕ್ ಸರಿ ಜಾವ್ನ್ ಅಪ್ಲಿ ಜಿಣಿ ಜಶೆಂ ಅಪ್ಲೆಂ ಚಿಂತಪ್, ಆಪ್ಲಿಂ ತತ್ವಾಂ ಆನಿ ಅಪ್ಲಿಂ ಸಿದ್ದಾಂತಾಂ ಸಯ್ತ್ ಬದ್ಲುನ್ ಆಯ್ಲಾ ಜಶೆಂ ಅಮೀಬಾನ್ ಆಪ್ಲೊ ಆಕಾರ್ ಬದ್ಲುಂಚೆಪರಿಂ. ನವೆ ನವೆ ಅರ್ಥ್ ತೊ ಅವಿಷ್ಕಾರ್ ಕರುಂಕ್ ಲಾಗ್ಲಾ ನವಿಂ ನವಿಂ ನಿಬಾಂ ತೊ ಸೊಧುಂಕ್ ಸಕ್ಲಾ, ಅರ್ಥಾಕ್ ನವೆಂ ರೂಪ್ ದಿಂವ್ಚಾರ್ ಪಡ್ಲಾ. ದೆಕೂನ್ ’ಸತ್’ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಅಪ್ಣಾಕ್ ಕಶೆಂ ತರೀ ಫಾಯ್ದ್ಯಾಕ್ ಪಡ್ಚೆಂ ಮಾತ್ರ್ ಸತ್. ಸಮಸ್ಸೊ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ’ಅಪ್ಣಾಕ್ ಲಾಗು ಜಾತಾ, ವಾ ಅಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ ತ್ರಾಸಾರ್ ಘಾಲ್ತಾ’ ತೊಚ್ ಸಮಸ್ಸೊ ಜಾಲಾ. ಹ್ಯಾ ಪರಿಸ್ಥಿತೆಂತ್ ಏಕ್ ಕವಿ ಕಂಯ್ ಆಸಾ?

’ಝುಜ್’ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚೆರ್ ಪಡ್ಚೊ ಭೋವ್ ಮಾರೆಕಾರ್ ಮಾರ್. ಪುಣ್ ಹೆರಾಂಚಿ ದೂಕ್, ಹೆರಾಂಚೆಂ ಮರಣ್, ಪ್ರತ್ಯೇಕ್ ಜಾವ್ನ್ ನಿರ್ದೋಸ್, ಗರೀಬ್ ಲೋಕ್, ಭುರ್ಗಿಂ ಕೊಣಾಚ್ಯಾಕೀ ಅಬ್ಲೇಸಾಂತ್ ಸುರು ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಝುಜಾಂತ್ ಮೊರ್ತಾನಾ ಕಿತ್ಲೆಶೆ ಬರವ್ಪಿ ಅಪ್ಲಿ ಲಿಖ್ಣಿ ಧರ್ತಾತ್? ಜಾಗತಿಕ್ ಸ್ಥರಾರ್ ಕಾಂಯ್ ದಾಕ್ಲೆ ಆಸಾತ್; ವಿಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಒವೆನ್ (The Parable of the Old Man and the Young), ಮಾಹ್ಮೂದ್ ಡಾರ್ವಿಶ್ (A State of Siege), ಕ್ಯಾರಲ್ ಆನ್ ಡಫಿ (War Photographer) ತಶೆಂಚ್ ನಾಜಿಮ್ ಹಿಖ್ಮತ್ (Hiroshima Child) ಪ್ರಮುಕ್ ಕವಿಂನಿ ಮ್ಹಾ-ಝುಜಾಂತ್ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಮನ್ಶಾಪಣಾಚ್ಯಾ ಲುಕ್ಸಾಣೆಚೆರ್ ಬರಯ್ಲಾಂ. ಹಿ ಕವಿತಾ ಕಾಳ್ ಉತ್ರೊನ್ ಕಶಿ ಏಕ್ ಕವಿತಾ ಜಿಯೆತಾ ಮ್ಹಣ್ಚ್ಯಾಕ್ ಗವಾಯ್ ದಿತಾ.

ಹಿ ಕವಿತಾ ಕಾಂಯ್ ರಿತಿನ್ ಮನ್ಶಾಪಣಾಕ್ ಹಾಲಯ್ತಾ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ಸಾತ್ ವರ್ಸಾಂಚೆಂ ಆಸ್ತಾನಾ ಕಶೆಂ ಅಣುಬಾಂಬಾಂತ್ ಲಾಸೊನ್ ಅಪ್ಲಿಂ ಹಾಡಾಂ ಗೊಬೊರ್ ಜಾವ್ನ್ ಮೊರೊನ್ ಗೆಲ್ಲೆಂ ಏಕ್ ಭುರ್ಗೆಂ (ಚೆಡುಂ) ಅಜೂನ್ ದರೇಕಾ ಘರಾಂಕ್ ವಚೊನ್ ಜಿವೆ ಆಸ್ಚ್ಯಾಂಕ್ ಉಲೊ ದಿತಾ. ತುಮಿ ಪರತ್ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಝಗ್ಡೆಂ/ಝುಜ್ ಕರಿಜಯ್, ಪುಣ್ ಹೆಂ ಲಗಾಡ್ ಕಾಡ್ಚಾ ಇರಾದ್ಯಾನ್ ನ್ಹಯ್, ಶಾಂತೆಚ್ಯಾ ಇರಾದ್ಯಾನ್, ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಅಸಲ್ಯಾ ಗರಿಬಾಂನಿ ಭುಕೆಂತ್, ಆಶೆನ್ ವ್ಹಳ್ವಳ್ನಾಸ್ತಾಂ, ವಾಡಾಜಯ್ ಆನಿ ಹಾಸೊನ್ ಖೆಳೊನ್ ಜಿಯೆಜಯ್.

- ಸಂ

ಆಂಕ್ಡೊ - 21. ಹಿರೋಶಿಮಾಮಾಚೆಂ ಭುರ್ಗೆಂ

ಹಿರೋಶಿಮಾಮಾಚೆಂ ಭುರ್ಗೆಂ



ಹಾಂವ್ ದರೇಕಾ ದಾರಾಚೆರ್ ಯೆವ್ನ್ ರಾವ್ತಾಂ
ಪುಣ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮೌನಾಕ್ ಕೊಣ್‌ಚ್ ಆಯ್ಕನಾ
ಹಾಂವ್ ಬಡಯ್ತಾಂ ತಶೆಂಚ್ ದಿಸಾನಾಸ್ತಾಂ ಉರ್ತಾಂ
ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಹಾಂವ್ ಮೆಲಾಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹಾಂವ್ ಮೆಲಾಂ

ಹಾಂವ್ ಫಕತ್ ಸಾತಾಂಚೊ ಹಾಂವ್ ಮೆಲಾಂ ತರೀ
ಭೊವ್ ತೆಂಪಾಧಿಂ ಹಿರೋಶಿಮಾಂತ್
ಹಾಂವ್ ಆತಾಂಯ್ ಸಾತಾಂಚೊ ಜಶೆಂ ತವಳ್
ಜೆದ್ನಾಂ ಭುರ್ಗಿಂ ಮೊರ್ತಾತ್ ತೆದ್ನಾಂ ತಿಂ ವಾಡಾನಂತ್

ಮ್ಹಜೆ ಕೇಸ್ ಉಜ್ಯಾಚ್ಯಾ ದಾವೆಂತ್ ಲಾಸ್ಲೆ
ಮ್ಹಜೆ ದೊಳೆ ಗಯ್ರೆ ಜಾವ್ನ್ ಮ್ಹಜೆ ದೊಳೆ ಕುರ್ಡೆ ಜಾಲೆ
ಮರಣ್ ಆಯ್ಲೆಂ ಆನಿ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಹಾಡಾಂಕ್ ಧುಳ್ ಕೆಲಿ
ಆನಿ ತಿ ವಾರ್‍ಯಾಂತ್ ಪಾಚಾರೂನ್ ಗೆಲಿ

ಮ್ಹಾಕಾ ಫಳಾಂ ನಾಕಾತ್ ಮ್ಹಾಕಾ ತಾಂದುಳ್ ನಾಕಾ
ಮ್ಹಾಕಾ ಗೊಡ್ಶೆಂ ನಾಕಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಬ್ರೆಡ್ ನಾಕಾ
ಹಾಂವ್ ಮ್ಹಜೆಪಾಸತ್ ಕಿತೆಂಚ್ ಮಾಗಿನಾ
ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಹಾಂವ್ ಮೆಲಾಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹಾಂವ್ ಮೆಲಾಂ

ಮ್ಹಾಕಾ ಜಾಯ್ ಆಸಾ ತಿ ಶಾಂತಿ
ತುಮಿ ಆಜ್ ಝುಜಾ ಆಜ್ ಝುಜಾ
ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ಲಿಂ ಭುರ್ಗಿಂ
ಜಿಯೆಂವ್ದಿತ್, ವಾಡೊಂದಿತ್, ಹಾಸೊಂದಿತ್ ಆನಿ ಖೆಳುಂದಿತ್

***

ನಝಿಮ್ ಹಿಖ್ಮತ್: ಲಿಖ್ಣೆನಾಂವಾರ್ ಬರಂವ್ಚೊ ಮೆಹ್ಮೆದ್ ನಝಿಮ್ ರಾನ್ ಟರ್ಕಿಚೊ ನಾಮ್ನೆಚೊ ಸಾಹಿತಿ/ಕವಿ. (17 ಜನೆರ್ 1902 - 3 ಜೂನ್ 1963). 1945 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಅಮೆರಿಕಾನ್ ಹಿರೋಶಿಮಾ ಆನಿ ನಾಗಸಾಕಿ ಶೆರಾಂನಿ ಅಣುಬಾಂಬ್ ಘಾಲ್ಲೆನಿಮ್ತಿಂ ಮೆಲ್ಲ್ಯಾ ಹಜಾರೊಂ ಭುರ್ಗ್ಯಾಂಚಿ ಖಬರ್ ಆಯ್ಕೊನ್ ಬರಯಿಲ್ಲಿ ಕವಿತಾ.

[अनुवादित कविता] रंगाळ सावळी

आयच्या संसारांत मनीस म्हळ्ळी जीवी भोव विकाळ जिणी जियेवन आसा. काळाक सरी जावन अपली जिणी जशें अपलें चिंतप, आपलीं तत्वां आनी अपलीं सिद्दांतां सयत बदलून आयला जशें अमीबान आपलो आकार बदलुंचेपरीं. नवे नवे अर्थ तो अविषकार करुंक लागला नवीं नवीं निबां तो सोधुंक सकला, अर्थाक नवें रूप दिंवचार पडला. देकून ’सत’ म्हळ्यार अपणाक कशें तरी फायद्याक पडचें मात्र सत. समस्सो म्हळ्यार ’अपणाक लागू जाता, वा अपल्यांक त्रासार घाल्ता’ तोच समस्सो जाला. ह्या परिस्थितेंत एक कवी कंय आसा?

’झूज’ मनशापणाचेर पडचो भोव मारेकार मार. पूण हेरांची दूक, हेरांचें मरण, प्रत्येक जावन निर्दोस, गरीब लोक, भुर्गीं कोणाच्याकी अबलेसांत सुरू जाल्ल्या झुजांत मोर्ताना कितलेशे बरवपी अपली लिखणी धर्तात? जागतीक स्थरार कांय दाकले आसात; विलफ्रेड ओवेन (The Parable of the Old Man and the Young), माह्मूद डार्वीश (A State of Siege), क्यारल आन डफी (War Photographer) तशेंच नाजीम हिखमत (Hiroshima Child) प्रमूक कविंनी म्हा-झुजांत जाल्ल्या मनशापणाच्या लुक्साणेचेर बरयलां. ही कविता काळ उत्रोन कशी एक कविता जियेता म्हणच्याक गवाय दिता.

ही कविता कांय रितीन मनशापणाक हालयता. हांगासर सात वर्सांचें आसताना कशें अणुबांबांत लासोन अपलीं हाडां गोबोर जावन मोरोन गेल्लें एक भुर्गें (चेडूं) अजून दरेका घरांक वचोन जिवे आसच्यांक उलो दिता. तुमी परत एक पावटीं झगडें/झूज करिजय, पूण हें लगाड काडचा इराद्यान न्हय, शांतेच्या इराद्यान, कित्याक म्हळ्यार असल्या गरिबांनी भुकेंत, आशेन व्हळवळनासतां, वाडाजय आनी हासोन खेळोन जियेजय.

- सं

हिरोशिमाचें भुर्गें

हांव दरेका दाराचेर येवन रावतां
पूण म्हज्या मौनाक कोण‌च आयकना
हांव बडयतां तशेंच दिसानासतां उर्तां
कित्याक हांव मेलां म्हळ्यार हांव मेलां

हांव फकत सातांचो हांव मेलां तरी
भोव तेंपाधीं हिरोशिमांत
हांव आतांय सातांचो जशें तवळ
जेदनां भुर्गीं मोर्तात तेदनां तीं वाडानंत

म्हजे केस उज्याच्या दावेंत लासले
म्हजे दोळे गयेर जावन म्हजे दोळे कुर्डे जाले
मरण आयलें आनी म्हज्या हाडांक धूळ केली
आनी ती वार‍यांत पाचारून गेली

म्हाका फळां नाकात म्हाका तांदूळ नाका
म्हाका गोडशें नाका म्हाका ब्रेड नाका
हांव म्हजेपासत कितेंच मागिना
कित्याक हांव मेलां म्हळ्यार हांव मेलां

म्हाका जाय आसा ती शांती
तुमी आज झुजा आज झुजा
कित्याक म्हळ्यार ह्या संसारांतलीं भुर्गीं
जियेंवदीत, वाडोंदीत, हासोंदीत आनी खेळुंदीत


***

नझीम हिखमत: लिखणेनांवार बरंवचो मेह्मेद नझीम रान टर्किचो नाम्नेचो साहिती/कवी. (१७ जनेर १९०२ - ३ जून १९६३). १९४५ इस्वेंत अमेरिकान हिरोशिमा आनी नागसाकी शेरांनी अणुबांब घाल्लेनिमतीं मेल्ल्या हजारों भुर्ग्यांची खबर आयकोन बरयिल्ली कविता.

[Onuvadit Kovita] Rongall Saulli

Aichea somsarant monis mholl'lli jivi bhovo vikall jinni jieun asa. Kallak sori zaun opli jinni zoxem oplem chintop, aplim totvam ani oplim sid'dantam soit bodlun aila zoxem omiban aplo akar bodluncheporim. Nove nove orth to ovixkar korunk lagla novim novim nibam to sodhunk sokla, orthak novem rup dimvchar poddla. Dekun ’sot’ mhollear opnnak koxem tori faideak poddchem matr sot. Somosso mhollear ’opnnak lagu zata, va opleank trasar ghalta’ toch somosso zala. Hea poristhitent ek kovi kom-i asa?

’zhuz’ monxaponnacher poddcho bhovo marekar mar. Punn heranchi duk, heranchem moronn, protyek zaun nirdos, gorib lok, bhurgim konnacheaki oblesant suru zal'lea zhuzant mortana kitlexe boroupi opli likhnni dhortat? zagotik sthorar kaim dakle asat; Wilfred Owen (The Parable of the Old Man and the Young), Mahood Darvish (A State of Siege), Carol Ann Duffy (War Photographer) toxench Nazim Hikhmet (Hiroshima Child) promuk kovimni mha-zhuzant zal'lea monxaponnachea luksannecher boroilam. Hi kovita kall utron koxi ek kovita jieta mhonncheak govai dita.

Hi kovita kaim ritin monxaponnak haloita. Hangasor sat vorsanchem astana koxem onnubambant lason oplim haddam gobor zaun moron gel'lem ek bhurgem (cheddum) ozun doreka ghorank vochon jive ascheank ulo dita. Tumi porot ek pauttim zhogddem/zhuz korizoi, punn hem logadd kaddcha iradean nhoi, xantechea iradean, kiteak mhollear osolea goribamni bhukent, axen vhollvollnastam, vaddazoi ani hason khellon jiezoi.

- Som

Hiroximachem Bhurgem


hamv doreka daracher yeun rautam
punn mhojea mounak konn‌ch aikona
hamv boddoitam toxench disanastam urtam
kiteak hamv melam mhollear hamv melam

hamv fokot satancho hamv melam tori
bhovo tempadhim hiroximant
hamv atam-i satancho zoxem toull
jednam bhurgim mortat tednam tim vaddanont

mhoje kes ujeachea davent lasle
mhoje dolle goyer zaun mhoje dolle kurdde zale
moronn ailem ani mhojea haddank dhull keli
ani ti var‍yant pacharun geli

mhaka follam nakat mhaka tandull naka
mhaka goddxem naka mhaka bredd naka
hamv mhojepasot kitench magina
kiteak hamv melam mhollear hamv melam

mhaka zai asa ti xanti
tumi az zhuza az zhuza
kiteak mhollear hea somsarantlim bhurgim
jiemvdit, vaddondit, hasondit ani khellundit

***

Nazim Hikhmat: Likhnnenamvar boromvcho Mehmed Nazim Ran Turkey-cho namnecho sahiti/kovi. (17 Jan 1902 - 3 Jun 1963). 1945 isvent America-n Hiroxima ani Nagosaki xeramni onnubamb ghal'lenimtim mel'lea hozarom bhurgeanchi khobor aikon boroyil'li kovita.