ಕೊಂಕ್ಣಿ ಕಾರ್ಯಿಂ

ಆಜ್ ಹಾಂವ್ ಸ್ವತಂತ್ರ್

ಸೊಧುನ್ ಗೆಲ್ಯಾರ್ ಕಾಮ್ ನಾ
ಮೊಲಾಕ್ ಘೆಂವ್ಕ್ ಧಾಮ್ ನಾ
ಆಜ್ ಹಾಂವ್ ಸ್ವತಂತ್ರ್!
ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಘರಾಂತ್ ಆಜ್
ರಾಂದಣ್ ಝಳಂವ್ಕ್ ಕಾಂಯ್‌ಚ್ ನಾ.
 

ಎಕ್‍ಚ್ಚ್ ಪೂತ್ ಅಸ್ಲೊ
ಮಾಸಾ-ಆಂಗ್ಡಿಂತ್ ಘೊಳ್ತಾಲೊ
ಪೊಟಾಂ ಆಮ್ಚಿಂ ಭರ್ತಾಲೊ
ಗಾಯ್ರಾಂಕ್ ಮಾರ್ಚೆ ದುಭಾವಾನ್
ತಾಕಾಚ್ ಹಾಣಿಂ ಖಾತರ್ಲೊ
 

ಏಕ್‌ಚ್ ಧುವ್ ಆಸ್ಲಿ
ವಳ್ವಳ್ಚ್ಯಾ ಆವಯ್ಕ್ ರಾಕುಂಕ್
ಮಧ್ಯಾನೆರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಕ್ ಗೆಲ್ಲಿ
ಪುಣ್ ಪಾಟಿಂ ಆಯ್ಲಿಚ್‌ನಾ ಬಗಾರ್ ಖಬರ್ ಆಯ್ಲಿ
ರಾತ್ಚೆಂ ಚೆಡ್ವಾಂನಿ ಭಂವುಂಕ್ ನ್ಹಜೊ ಮ್ಹಳ್ಳಿ

ಸೊಧ್ಲಾಂ ಕಂಯ್ ತಾಣಿಂ ಯಂತ್ರ್
ದೇಸ್ ಭಕ್ತೆಕ್ ಪಾರ್ಕುಂಚೆಂ ತಂತ್ರ್
ಏಕ್ ಭಾಸ್, ಜಾತ್ ದೇಸಾಚೆಂ ಮಂತ್ರ್
ತೆಯ್ ಸರ್ವ್ ಜಾಣಾಂತ್ ಹೆಂ ಕುತಂತ್ರ್
ಚಿಂತಾಂ ಹಾಂವ್; ಹೆಂಚ್‌ಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ್

ದೆವಾ ಮ್ಹಾಕಾ ರೂಕ್ ಕರ್
ಸುಕ್ಣೆಂ ಕರ್ ಯಾ ಜಾನ್ವಾರ್ ಕರ್
ನ್ಹೆಸ್ಪಾಕ್, ಖಾವ್ಪಾಕ್, ಚಿಂತ್ಪಾಕ್ ಸ್ವತಂತ್ರ್
ದಳ್ದಿರ್ ’ಮನಿಸ್’ ಸೊಡುನ್
ಆನಿ ಕಿತೆಂ ತರ್‌ಯೀ ಕರ್
ಮ್ಹಾಕಾ ಸ್ವತಂತ್ರ್ ಕರ್

- ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ [ಅಗೋಸ್ತ್, 2017]

ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್: ಮೂಳ್ ಕಾಣ್ಯೆಗಾರ್ ತರ್‌ಯೀ, ಕವಿತಾಶೆತಾಂತ್ ಅಧ್ಯಯನ್, ವಿಶ್ಲೇಷಣಾಚೊ ವಾವ್ರ್. ’ಚ್ಯಾರ್ ಮುಖಾಂ’ (2002), ’ಕಟ್‌ಪುತ್ಳಿ’ (2004), ’ದರ್ಭಾರಾಂತ್ಲಿ ಪಿಂರ್‍ಗೊಣ್’ (2006), ’ಬಜಾರ್’ (2017) ಪರ್ಗಟ್‌ಲ್ಲೆ ಸ್ವತಾಚೆ ಕವಿತಾಜಮೆ. ’ಕವಿತಾಪಾಠ್’ (2005), ’ದರ್‍ಯಾಕ್ ಉದಾಕ್’ (2006), ’ಕಾಳೊಕ್ ನಾತ್‌ಲ್ಲೊ ಗಾಂವ್’ (2007), ’ಮುಗ್ದನಾತ್‌ಲ್ಲಿಂ ಗಿತಾಂ’ (2017) ಎದೊಳ್ ಪರ್ಗಟ್‌ಲ್ಲೆ ಕವಿತಾ ಅಧ್ಯಯನಾಚೆ ಬೂಕ್. ಕೊಂಕ್ಣೆಶಿವಾಯ್ ಕಾನಡಿ, ಇಂಗ್ಲಿಶ್, ಹಿಂದಿ ಭಾಸಾಂನಿ ಸಯ್ತ್ ಕವಿತಾ ಬರಯ್ಲ್ಯಾಂತ್.

कविता

'Free will
doesn't mean
doing whatever
you want. It
means having the
freedom to do
what is right.'

प्रजापरभुत्वांत संस्रांत नांव वेल्लो देस म्हणून हर्दें पेटून आसच्या आमचा देसाची आयची नीज परिगत पळेतना मनशापण सयत लजेता. एका वाटेन मनशाक खिमचून भोखांवची भूक, अन्येका वाटेन असकतांचें सूक‌ल्ले रगात पियेंवची तान पळेताना एक सवल उदेता; निजायकी आमकां ’बरें’ म्हळ्यार कितें म्हणून कळीत आसा? देवाच्या निबान जर हेरांचेर जुलूम चल्ता, तर निजायकी अमकां ’देवाची’ वळोक आसागी? हेरांक लुटून खांवन धेंक काडचेंच खरें समधान म्हणून पात्येतेल्यांक ’अत्मो’ म्हळ्ळो आसागी?

आज खंच्या प्रांत्यांत‌यी आसून, खंयचेंय दिसाळें उग्तें केलें तर, हऱ्येका पानांनी उण्यार उणीं तीन-च्यार घडितां; धर्माचे राकवलेखातीर जांवच्यो खुनी, भलत्कार, हल्लो - ह्योच्च खबरो. धर्माखातीर जर कोणायचीय खून करुंक पडता, कितें तो धर्म तितलोय असकत? हीं सवालां अधुरिंच उर्तात आनी कविचीं चिंत्नां अपशिंच मोर्तात.

स्वतंत्र दिसाचो महत्व आमच्या आयच्या काळाची हकीगत पिंत्रांवची ही कविता वाचुंक, मापुंक, पार्कुंक, तुकुंक वा थुकुंक तुज्या चिंत्पासक्तेचेर सोडतां.

- सं

आज हांव स्वतंत्र

सोधून गेल्यार काम ना
मोलाक घेवंक धाम ना
आज हांव स्वतंत्र!
म्हज्या घरांत आज
रांदण झळवंक कांय‌च ना.

एक‍च्च पूत असलो
मासा-आंगडिंत घोळतालो
पोटां आमचीं भर्तालो
गायरांक मार्चे दुभावान
ताकाच हाणीं खातरलो

एक‌च धूव आसली
वळवळच्या आवयक राकुंक
मध्यानेर आस्पत्रेक गेल्ली
पूण पाटीं आयलीच‌ना बगार खबर आयली
रातचें चेडवांनी भंवुंक न्हजो म्हळ्ळी

सोधलां कंय ताणीं यंत्र
देस भक्तेक पार्कुंचें तंत्र
एक भास, जात देसाचें मंत्र
तेय सर्व जाणांत हें कुतंत्र
चिंतां हांव; हेंच‌गी स्वतंत्र

देवा म्हाका रूक कर
सुकणें कर या जान्वार कर
न्हेस्पाक, खावपाक, चिंत्पाक स्वतंत्र
दळदीर ’मनीस’ सोडून
आनी कितें तर‌यी कर
म्हाका स्वतंत्र कर

- वल्ली क्वाड्रस [अगोसत, २०१७]

वल्ली क्वाड्रस: मूळ काण्येगार तर‌यी, कविताशेतांत अध्ययन, विशलेषणाचो वावर. ’च्यार मुखां’ (२००२), ’कट‌पुतळी’ (२००४), ’दर्भारांतली पिंर‍गोण’ (२००६), ’बजार’ (२०१७) पर्गट‌ल्ले स्वताचे कविताजमे. ’कवितापाठ’ (२००५), ’दर‍याक उदाक’ (२००६), ’काळोक नात‌ल्लो गांव’ (२००७), ’मुगदनात‌ल्लीं गितां’ (२०१७) एदोळ पर्गट‌ल्ले कविता अध्ययनाचे बूक. कोंकणेशिवाय कानडी, इंगलीश, हिंदी भासांनी सयत कविता बरयल्यांत.

ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್