ಲಾರೆನ್ಸ್ ವಿನೋದ್ ಬಾರ್ಬೋಜ್: ಶಿರ್ವಾಂ ಗಾಂವಾಂತ್ ಜಲ್ಮುನ್ ಇಜ್ನೆರಾಚೆಂ ಶಿಕಪ್ ಜೊಡುನ್ ಸದ್ದ್ಯಾಕ್ ಮಾಂಚೇಸ್ಟರ್ ಯು.ಕೆ.ಂತ್ ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಕುಟ್ಮಾಸವೆಂ ವಸ್ತಿ ಕರ್ಚೊ ಹೊ ಬರೊ ವಾಚ್ಪಿ ತಶೆಂಚ್ ಸಾಹಿತಿಕ್ ಅಭಿಮಾನಿ ಜಾವ್ನಾಸಾ. ಕವಿತಾ, ಲೇಖನಾಂ ತಶೆಂಚ್ ಸಮೀಕ್ಶಾ ಬರವ್ನ್ ಆಸ್ಚಾ ಹಾಣೆಂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ಸಯ್ತ್ ವಾವ್ರ್ ಕರುನ್ ಆಸಾ.

आयच्या काळार शिकप, बरो फुडार रुतां कर्च्याक भोव महत्वाचें. देकून आमचीं चडताव भुर्गीं विदेशांनी शिकप जोडून बरें काम आनी बरो फुडार रुतां कर्चीं सपणां देक्तात. भुर्ग्यांचीं व्हडिलां सयत ब्यांकांनी रीण (शिकपारीण वा खासगी रीण) काडन भुर्ग्यांक बरें शिकप जोडचाक त्याग कर्तात. देकून अमेरिका, केनडा, युरोप, आसट्रेलिया अशें वेवेगळ्या देशांनी गेल्लीं सर्व भुर्गीं कितें बरें शिकप जोडुंक पावतात? तांकां तांच्या शिकपावेळार फूड करुंक पडचे समस्से कसले? हें खरेंच एक समीक्षात्मक लेखन जायती जाण्वाय दिता. देकून विदेशांत शिकोंक वेच्या भुर्ग्यांच्या व्हडिलांनी खरेंच जावन हें समजुंचें. त्येच इराद्यान हें लेखन हांगासर दिलां. (सं)



डिसेंबर‌ १७,‌ २०१७ NDTV अंतर‌जाळाचेर‌ एक‌ खबर‌ अशी आस‌ल्ली.”Burdened by debt, Indian origin student killed himself in UK – Finds Prob:” दू:खाची खबर कितेंगी म्हळ्यार‌ असलीं घडितां पुनरावर्तीत‌ जातेच्च‌ आसात.‌ २०२१ इस्वेंत‌ असलेंच‌ अन्येक‌ घडीत‌ घडलें. परत‌ एक‌ पावटीं २०२५ इस्वेचा एपरिलांत‌ इंगलेंडाचा लीवर‌पूल‌ गावांत‌ अन्येका भारतीय‌ मुळाचा विद्यार्थीन‌ जीवघात‌ केलो. अंतर‌जाळांत‌ हीं घडितां विवरून‌ दिल्यांत.‌ पूण‌ असलीं जायतीं घडितां लोकाचा गमनाक‌ येनासताना धांपून‌ गेल्यांत‌ जावंक‌ पुरो! Education is the one thing no one can take away from you म्हण‌ सांगणी आसा. पूण‌ हांगासर‌ हेंच‌ Education कषटांचे जालां आनी थोडे पावटीं जीव‌ सयत‌ घेवंक‌ तयार‌ जालां. शिकपाक‌ काड‌ल्लें रीण‌ फारीक‌ करुंक‌ तांकानासताना जीवघात‌ कर्चो एक‌ गंभीर‌ विषय.‌ हांगासर‌, एक‌च्च‌ शिकचो उद्देश‌ समा ना, नहीं जाल्यार‌ शिकाप‌ खंय‌गी व्यापार‌ जाल्ल्या परीं दिसता!शिकाप म्हळ्यार कितें?

 म्हळ्ळें सवाल अंतर‌जाळाचेर जापी सोधताना, मेळ‌ल्ल्या सबार जापीं पयकी एक जावनासा– “काळोका थावन उज्वाडा कुशीक वेचें जावनासा-शिकाप!” वाचताना हें वाक्य सरळ दिसता. पूण मनश्याचा अनुभव प्रकार, मनश्यशान ताच्या जिणियेंत केल्ल्या निर्धारा वयर हाचो अर्थ आनी विशलेषण बदल्ता. तसेंच शिकाप कित्याक जाय? म्हळ्ळ्या सवालाची जवाब मनश्याची विंचुवण, अनुभव आनी परिस्थितेक होंदून आसा. दाखल्याक सांगचें तर Education is the most Powerful Weapon म्हण नेल्सन मंडेला सांग्ता तर, When educating the Mind of our Youth, we must not forget to Educate their Hearts म्हण दलायी लामा सांग्ता. हांगासर ह्या दोगां मनश्यांचा जिण्ये अनुभवांत अंतर आसा. नेल्सन मंडेला एक कांत्रिकारी राजकीय फुडारी तर‌, दलायी लामा धार्मीक फुडारी. तशें जाल्ल्यान, शिकपा विश्यांत हांचे दृषटिकोन वेगळेंच जावनासात.शिकाप वा Education तें हरेकल्याक गर्जेचे आनी हर‍येकल्याचे हक्क जावनासा. भारताचा संविधाना प्रकार ६ थावन १४ वर्सां भितर‍ल्या हऱ्येका  भुर्ग्याक कड्डाय जावन धर्मार्थ शिकाप जोडचे हक्क आसा. आमचा भोंवतणी, म्हळ्यार कोंकणी उलोंवच्या लोकाचेर दीषट गाल्यार आमचा समूदायांत “शिकानातलीं” म्हण सांगचे तसलीं कोण यी नांत. शिकपांत आमी मंगळूर‌गार मसतू मुखार. हाका मंगळूर आनी आस-पास आसचे शिकपा संस्थेंच दाखले जावनासात. आज‌काल हर‍येका घरांत म्हळ्ळ्याबरीं येक‌ इंजिनियर आसा! दाक्तेर, टीचर, कानून आनी ब्यांकांत आमचो लोक शिकोन मसतू मुकार पावलां. सात्नाक्तोतर आनी Doctorate तसलें शिकाप मंगळूर आनी आस-पास आसल्ल्या शिकपा संस्थ्यांनी जोड्येत जाल्ली सुविदा आसा. पाटल्या १०-१५ वर्सांनी अंतर‌राषट्रीय‌ मट्टार‌ पळेल्यार‌ शिकपा रितिंत‌ सबार‌ बदलावण‌ जाल्या. ह्या बदलावणेक‌ प्रमूख‌ कारण‌ जावनासा तांत्रिकतेची प्रगती. हाचो परिणाम‌ जावन‌ उद्यम‌ संसारांत‌ बदलून‌ येंवच्यो गर्ज्यो आनी थोड्या मट्टाक‌ पुणी सामाजीक‌ आपेक्षा! ही बदलावण‌ संसारांतल्या बहुतेक‌ देशाचा शिकपा रितीक‌ लागू जाता म्हळ्यार‌ म्हजी चूक‌ जांवची ना. ह्या बदलावणेंत‌ महत्वाचे संग्ती जावनासात:
‌· शिकोंवचा विधानांत‌ तांत्रिकतेचो, प्रत्येक‌ जावन‌ डिजिटल‌ तांत्रिकतेचो उप्योग.‌
· आन‌ लैन‌ शिकाप‌ (Remote Learning) हें विधान‌ कोवीड‌ उपरांत‌ अत्यंत‌ लोकामोगाळ‌ जालें. अतां संसारांतले ऊंचले विद्या संस्थे हें विधान‌ उप्योग‌ कर‍्तात.‌
· “महत्वत”‌ बदलावण‌ (Shift in Emphasis), म्हळ्ळ्या विषयाचा जाण्वाये (Knowledge) सवें ती जाण्वाय‌ उप्योग‌ कर्ची कुशलता (Skill).ह्या बदलावणे वर्वीं एक‌ विद्यासंस्थो चलवन‌ वर‍्चा कामांत‌ नवेंसांवाची गर्ज‌ आसा. तांत्रिकतेचे मोल‌ समजोन‌ ताका सरी जावन‌ बदलावण‌ कर‍्चा आडळतेदारांची (Administrator) गर्ज‌ चड‌ उदेल्या. तसेंच‌ तांत्रिकतेक‌ सरी जावन‌ टीचेरानीं शिकोंवची रीत‌ आनी शिकोंवचा साधनांनी बदलावण‌ करिजाय‌ पडल्या. सरळ‌ उत्रांनी सांगचे तर‌ पाटल्या १०-१५ वर्सांनी शिकपाची रीत‌ चड‌ आनी चड‌ विद्यार्थी केंद्रीत‌ असोन‌ तांत्रिकतेचो शीदा परिणाम‌ दिसोन‌ येता. टीचेरीन‌ बोर्डार‌ बरोंवचे आनी विद्यार्थिनीं तें नोट बुकांनी बरोवन‌ उडास‌ दवर‍्चे दीस‌ मसत‌ पाटीं गेल्यात‌, बदलाक‌ विषया थंय‌ गंभीर‌, गूंड‌ आनी क्रियात्मक‌ चिंताप‌ दिसोन‌ येता.‌

पूण पाटल्या चार-पांच वर्सांनी International Student Migration (ISM) वा अंतराषट्रीया मट्टार विद्यार्थिचें देशांतर चडोन आयला. हाका अंतर‌जाळिचेर सबार दाखले आसात. हांगासार म्हजो अनुभव ब्रिटनांत आस‌ल्ल्यान हें लेखन ब्रिटन, प्रत्येक जावन इंगलेडा वयर सीमीत केला.इंगलेडांतल्यो युनिवर्सिटी तांचा उंचल्या मट्टाचा शिकपाक मसतू नांवाडदीक जावनासात. म्यांचेसटर युनिवर्सिटिंत शिकचा एका विद्यार्थी कडे ह्याच विषयाचेर विचारलेल्या वेळार तो म्हणालो; हांगा खंचाय विषयाचें मुळावी समजणी (Fundamental concept) मसतू सविसतार कर‍न समजायतात. ताच्या नंतर हीं समजणी वासतावीक संसारांत कशें उपयोग (Practical Application) कर‍येत, हाच्ये विश्यांत चड माहेत दितात. क्रियात्माक चिंताप आनी रुज्वाते सवें निर्धार कर‍चे इंगलेंडाचा शिकपाची विशेषता जावनासा. आमचा देशांत हें संपूर्ण थरान ना म्हण सांगाना, पूण हांतून अनिकी चड काम करून शिकपाचा अध्ययन क्रमांत बदलावण हाडची गर्ज आसा. ओक्स फर्ड, क्यांबरिडज, लंडन स्कूल आफ एकनोमिक्स, यूनिवर्सिटी कालेज आफ लंडन, इंगलेंडाचा दक्षिणांत आसात तर म्यान‌चेंसटर, लीवर‌पूल, लीडस आनी थरम युनिवर्सिटी इंगलेंडाचा उत्तरांत आसचे नांवाडदीक युनिवर्सिटी पयकीं थोड्यो जावनासात. वारीक आनी बर्मिंग‌ह्याम इंगलेंडाचा मधें आसच्यो युनिर्वसिटी जावनासात. हांगासर गमन दीजाय जाल्लो विषय जावनासा. रसेल ग्रूप यूनिवर्सिटी रसेल ग्रूप म्हळ्यार ब्रिटनांतल्या २४ उंचल्या नांवाडदीक यूनिवर्सिटिंचो पंगड.  ब्रिटनांतली चड आनी चड भुर्गीं ह्या पंगडांतल्या यूनिवर्सिटिनीं शिकोंक प्रयत्न कर‍तात.

१.४ बिलियन लोका सवें आमचो देश संसारांतलो अत्यंत चड जनसंखो आसचो देश. चडोन येंवचो युवजणांचो संखो, वेगान चडचो मध्यम वर्गाचो लोक, असें आर्थिकतेक आधार जांवचा हर‍येका विभागांत उदेवन येंवचो देश. Higher Education Statistics Agency (HESA) हांचा प्रकार आमचो देश पाटल्या दोन वर्सां थावन (२०२२-२३ आनी २०२३-२४) ब्रिटनाक विद्यार्थिंक धाडचांत पयल्या स्थानार आसा. सुमार २०-२५ वर्सांचा आदल्या आधाराचेर विशलेषण केल्यार आमकां कळतागी ब्रिटनांत येवन शिकल्यार सबार उपकाराक पडचे विषय आसले, तांतून प्रमूख जावनासात:

* अंतर‌राषट्रीय मट्टार नांवाडदीक यूनिवर्सिटिंनी शिकचो अवकास.
* अंतर‌राषट्रीया शिकपा सवें संसार‌भर यशस्वी जांवची साध्यता.
* सबार राषट्रांचा विद्यार्थी सवें अनुभव वांटचो अवकास.
* शिकोन पाटीं मांय गांवाक येवन उंचल्या मट्टाचें काम कर‍चें.
पाटल्या ५-६ वर्सांची परिस्थिती पळेल्यार हें सगळें बदल्ला म्हळ्ळ्या बरीं  दिसता. चड आनी चड भुर्गीं इंगलेंडाक येवन शिक्तात. खंडीत जावन संतोसाची गजाल, पूण खंयगी हांगासार येंवचो उद्देश बदलल्या बरीं दिसता. हांवे उलयलेल्या सबार विद्यार्थिंची जवाब सांगाता घालन पळेताना हें स्पषट जातागी इंगलेंडांत शिकल्यार हांगा काम मेळता आनी लैफ सेटल जाता! असें चिंतून गांवांत घर वा दुस्रें कितें मोलाधीक अडव दवर‍न, रीण काडन हांगा येतात. हांतून सात्न‌कोत्तर (Postgraduate) शिकाप जोडुंक येतल्यांचो संखो चड आसा. म्यांचेसटर, वारीक अनी लिवर‌पूल यूनिवर्सिटिंनी शिकचा भारतीय विद्यार्थीं कडेन उलयिताना कळतागी, हांगा दोन रीतिची विद्यार्थी असात, एक ग्रेसत कुटमां थावन आयलेलीं, हीं भुर्गीं शिकाप जाल्लेच पाटीं वेतात अनी अपल्या कुटमाचें बिसिनेस वा अनिकी उंचल्या शिकपाक वेतात. दुस्रीं मध्यम वर्गाची, रीण काडन अयिल्ली. हांवे समजल्ल्या प्रकार ह्या रीणाचो ऐवज, थोड्यांक पंचवीस लाक तर, अनी थोड्यांक सत्तर लाक म्हणासर गेल्लो असा. आसें रीण काडन अयिल्लीं, हांगा आयिल्लिंच युनिर्वसिटीक दाखल जातानांच एक Part-time काम सोधुंक सुरू कर‍तात हांगासर सुरू जातात्तांचे कषट. हांगाचा नियामा प्रकार हफ्त्याक २० वरां काम कर‍येत, हाका म्हजो पाटिंबो आसा. असें केल्यान खर्चाक इल्ले पयशे जातात. अनुभव, व्हळक जाता. शिकाप आनी कामां मधें एक समतोलन आसता. तसें जाल्ल्यान हाचो परिणाम शिकपा वयर पडाना. पूण सबार आमची भुर्गीं २० वरांचाकी चड काम कर‍न चडीत पयशे करुंक प्रयत्न कर‍तात. थोड्यांक तांचे रीण, घरांचे बाडें आनी इतर खर्च करुंक गर्ज जाल्यार, थोड्यांक पयशांची आशा, हांतून तांचा शिकपाचेर वायट परिणाम पडता. हें कानूना प्रकार सार्कें न्हय.

हांगासर‌ भुर्ग्यां कडें उलयताना आयकाल्लो प्रमूख‌ विषय‌ “रीण”.‌ भुर्ग्यांक‌ शिकपचाकी चड‌ जावन‌ ʼरीण‌ फारीक‌ कर‍्चें कशेंʼ म्हळ्ळी खंत.‌

बरें कर्न‌ शिकोन‌ पास‌ जांवचाकी चड‌, शिकोन‌ जाल्या उपरांत‌ हांगाच‌ एक‌ काम‌ मेळतागी म्हळ्ळी खंत.‌ ह्या मानसीक‌ दबावा सवें, बरें कर्न‌ शिकोंक‌ कषट.‌ चडीत‌ जावन‌ शिकोंक‌ आयिल्लीं भुर्गीं सूपर‌ मार्केट‌, सेक्यूरिटी, क्लीनिंग आनी होटेलानीं काम‌ कर‍्तात.‌ ह्या देशांत‌ Dignity of Labour वा हऱ्येका कामाक‌ मऱ्याद आसा, आनी चडीत‌ जावन हीं सगळीं कामां सांजे वेळार‌ वा रातीक‌ आस‌ल्ल्यान‌ कामां नंतर‌ शिकोंक‌ वेळ‌ मेळाना.वेळा सवें कसो आमचो देश बदल्लागी तसेंच इंगलेंड‌यी बदल्ला. एलिसांवानीं इमिग्रेशन (देशांतर) हांगा एक प्रमूख विषय. ब्रिटीष‌ न्हंय आसोन कामांत अनुभव नात‌ल्ल्यांक हांगासार कामां मेळोंक मसत कषट. रक्षण, न्यूकलियर आनी एरोस्पेस (Defence, Nuclear and Aerospace) हांतून‌ काम करिजाय जाल्यार सेक्यूरिटी क्लियरेन्स जाय, असले क्लियरेन्स ब्रिटीष‌ नागरीक न्हंय जाल्यार मेळोंक मसत कषट. मार्केटिंग‌, सेल्स तसल्या कामांक स्थळीय जाण्वाय जाय. पूण थोड्या विभागांनी हांगा लोकाची गर्ज आसा (Higher Skill Jobs) हाचो विवर “Skilled work Visa : Eligible Occupation and Codes” हांतून दिलां आनी हो विवर हांगाचो सर्कार, तांचा गर्जेक अनुसार जावंक बदलावण कर‍ता. हांतून‌  दिल्ल्या कामांत शिकाप आनी अनुभव आसल्यार हांगासार कामां मेळची साध्यता आसा.

हांगासर‌ मतीक‌ वरिजाय‌ जाल्लो विषय‌ जावनासा इंगलेंडाचा युनिवर्सिटिनीं शिकोंक‌ विंचून‌ काडचो विषय.‌ इंजिनियरिंग‌, विज्ञान‌, साहित्य‌, मेनेज‌मेंट हांतून‌ इंगलेंडाच्या युनिवर्सिटिचें शिकपा मट्ट‌ आनी संशोधन‌ मट्ट‌ ऊंचल्या वर्गाचें. पूण‌ इंगलेंडांत‌ जेराल‌ थरान‌ पळेल्यार‌ कंपेनिनीं काम‌ करुंक‌ मेक्यानिकल‌, केमिकल‌ वा सिवील‌ इंजिनियरांची तितली कांय‌ गर्ज‌ ना. हांगा तांचेच‌ इंजिनियर‌ आसात. मेनेज मेंटांत यी तांचो लोक‌ आसा. उणेंपण‌ आसा तर‌ घाम‌ पीळन‌ काम‌ कर‍्तेल्यांची म्हळ्यार Skilled Labour and उंचल्या मट्टाचे चिंत्पी आनी संशोधक.‌ त्या देकून‌ पयल्यान‌ पयलें विद्यार्थिनीं तांचा मनपसंदेचो विषय‌ शिकाजाय आनी शिकलेल्या हर‍्येका विषयाक‌ इंगलेंडांत‌ कामां मेळानांत. प्रसतूत‌ काळाचे नवें विषय‌ बयो-इंजिनियरिंग‌, Artificial Intelegency and Machine Learning Data Analyst, Business Analyst ह्या विषयांचेर‌ म्हजो अनुभव‌ उणो आसा. पूण‌ हांगासर‌ हो विषय‌ शिकोन‌ काम‌ कर‍्न‌ अनुभव‌ आसल्यां कडे थावन‌ माहेत‌ घेंवची अत्यंत‌ गर्जेची जावनासा. The Europe India Journal हांतू दिल्ल्या लेखनांत दिल्ले विषय खंडीत जावन गमन दिंवचे तसलें जावनासात, तांतून प्रमूख जावनासात.‌

-इंगलेडाचा सगळ्या युनिर्वटिसिचें शिकपाचें, प्रमूख जावन संशोधनाचें मट्ट पयलेंचा परीं ना. यूनिर्वसिटिची आर्थीक परिस्थिती हाका एक कारण म्हण थोडे  जाणते म्हणतात. -विभिन्नाता (Diversity) हांतांचा युनिवर्टिसी विशेषता जावन आस‌ल्ली. संसार‌भर देशां थावन विद्यार्थी हांगा शिकोंक येताले, पूण आतां दक्षीण एषयाचे विद्यार्थी चड आसात. दाखल्याक पाटल्या दोन महिन्या आदीं हांगाचा एका नांवाडदीक बिसिनेस स्टोलाक वेचो अवकास मेळ्ळो, हांवें हांगां इंगलिषाचाकी चड हिंदी भास आयकाली.

-अंतराषट्रीय‌ विद्यार्थिंचे फीस हांगांचा विद्यार्थिचांकी दोन वांटे आसा.  हें मुकार चड जाता सोडल्यार उणें जांवचे ना.  कित्यागी म्हळ्यार इंगलेंडांत अंतर‌राषट्रीय विद्यार्थी हांगाचा अर्थिकतेक मोटो आधार जावनासात. Institute of Development Studies हांचा प्रकार २०१८-१९ आनी २०२१-२२ अंतर‌राषरीय विद्यार्थिंनी ब्रिटनाचा आर्थिकतेचो वांटो ३१.३ बिलियन पौंड थावन ४१.९ बिलियन पौंड‌ क चडयला.

-इंगलेंडांत रावोंक घर एक व्हड समस्सो जावनासा. विद्यार्थिंक रावोंक घरां मेळची तितली कांय सलीस न्हय. बर‍या घराक बाडें आनी ताका लग्ती जाल्ले पेपर वर्क मुगदिताना गांवचा पेज आनी चेटणिचो उडास येता. हें सगळें पळेव्येता The Hindustan time हाची वर्दी Indian student VISAS in UK drop. Immigration detentions double कांय आकस्मीत वा अजाप म्हण भोगाना.इंगलेंडांत‌ घराचें भाडें दीस‌ वेतां चडोन‌ंच‌ आसा. सांगाताच‌ सगळें मारग‌ जाते आसा. दोन‌ तीन‌ नांवाडदीक‌ यूनिवर्सिटी म्हळ्यार‌ लंडन‌ स्कूल‌ आफ‌ एकानामिक्स‌, ओक्स‌फर्ड‌, केम‌ब्रिडज‌ युनिवर्सिटी सोडल्यार‌ दूसऱ्या यूनिवर्सिटिंच्या हासटेलानीं रांदून‌ दीनांत! विद्यार्थिनीं ताणिंच‌ रांद्वून‌ जेविजाय.‌ भारतीय‌ मुळाचा चडावत‌ विद्यार्थिंक‌ रांद्वुंक‌ येना! इंगलेंडांत‌ शिकोंक‌ येतात‌ तर‌ दयाकर्न‌ रांद्वुंक‌ शिका. मार्केटीक‌ वचून‌ घराक‌ जाय‌ जाल्ल्यो वसतू म्हळ्यार‌, खावंक‌-जेवंक‌, घर‌ नितळ‌ करुंक‌ आनी हेर‌ वसतू हाडिजाय‌ पडतात.‌ सोंप्या उत्रानीं सांगचे तर‌ घर‌ चलोंक‌ शिकाजाय.‌ हांगासर आयलेल्या सुर्विल्या दिसानीं घराचो मसत‌ उगडास‌ येता.आतां संपर्क‌ साधनां जशें मोबायल‌, वाटसाप‌, आनी वीडियो काल‌ अस‌ल्ल्यान हें सुधार्सून‌ वर‍्येत.‌ पूण‌ इंगलेंडांत‌ मसत‌ देशांचो लोक‌ शिकोंक‌ येता. तांची जीवन‌ शैली, ताणीं इंगलीष‌ उलोंवची रीत‌ म्हळ्यार‌ उच्छारण‌ हांतून‌ आमकां आनी तांका मसत‌ फरक‌ आसा. असल्या परिस्थितिंत‌ तांचे बरें जिकोन‌ धर्न‌ तांतून‌ थावन‌ शिकचांत‌ अमचें बरेपण‌ आसा. तें न्हहीं आसतां भारतांत‌ आमी उलोंवचा उच्छाराक‌ आनी इंगलेंडांत‌ उलोंवचा उच्छाराक‌ मसत‌ फरक‌ आसा. पूण‌ ध्यान‌ दीवन‌ जिकून‌ धर‍्ल्यार‌ दोन‌ महिन्या भितर‌ सार्कें जाता.

इंगलेंड‌ एक‌ अभिवृद्धिशील‌, उग्त्या चिंत्पाचो गांव.‌ हांगासर‌ अमाल‌ पियोवणे, काजारा पयलें सांगाता रांवचें, अशें सामाजीक‌ जीवन‌ भारतीय‌ संपरदायचकी मसत‌ विंगड‌ आसा. सुर्वेर‌ हें सगळें विचित्र‌ दिसता! अट्रा वर्सां वयल्यांक‌ तांच्या जीवनाचो निर्धार‌ ताणिंच‌ घेवन‌ जियेंवचे हक्क‌ आसा. हांगासर‌ प्रमूख‌ जावन‌ पळयजे जाल्लो विषय‌ जावनासा. हें सगळें हांगासर‌ आयिल्ल्या उद्देशाक‌ अडकळ‌ जामवक‌ नजो.

शिकाप  कशें शिकाजाय आनी कितें शिकाजाय म्हण बरोंवची तर्भेती वा ताका लग्ती जाल्लें शिकाप‌ म्हाका वैयक्तीक थरान ना जाल्यारी पाटल्या दोन दशकांनी हांगा रावोन जोड‌ल्लो अनुभव आनी हांगा आयिल्ल्या आमचा गांवच्या विद्यार्थी कडे उलोवन जोड‌ल्ल्या जाण्वायेचा आधारान प्रसतूत परिस्थितेक वयर बरोंवचे जाल्यार.-रीण काडन इंगलेडाक शिकोंक वेताय तर इंगलेडांतले शिकाप कितलें गर्जेचे म्हळ्ळें विशलेषण कर‍ची गर्ज आसा. रसेल ग्रूप युनिर्वसिटी. Part time, Job Hours, High skill jobs हाची माहेत जोडची अत्यंत गर्जेची जावनासा.-इंगलेडांतले शिकाप आमच्याच देशांत मेळता जाल्यार कित्याक इंगलेडाक वचाजाय अलबर्ट ऐन्सटिनान सांगाल्ल्या बरी Education is not learning facts. It is training the mind to think.

-शिकपाक, शिकाप म्हण मानून घेव्यां. इंगलेंडांत शिकल्यार, इंगलेडांत काम करिजाय म्हळ्ळें नियम ना. संसारांत खंय वचोन‌ यी काम कर‍येत.-इंगलेडाचा यूनिवर्सिटिंचे शिकपाचे मट्ट ऊंचल्या मट्टार आसा. खंचायी यूनिवर्सिटी  राक्यिंग हाका दाखलो जावनासा. मन‌पसंदेचो विषय त्या विषयाचेर खंची युनिवर्सिटी बरी म्हळ्ळीं समजोन घेजाय.-इंगलेडांत शिकोंक येंवचा पयलें आमच्या गावांत २ थावन ३ वर्साचो काम केल्लो अनुभव आसल्यार बरें. सांगाताच शिकच्या विषयाचेर काम दिंवचे खंचे सगळें कंपेनी आसात, हांची माहेत मसतू गर्जेची.-अंतराषट्रीय विद्यार्थिंक तांचे शिकाप जाल्या उपरांत सर्कार दोन वर्सांची ग्राजुयेट वीसा दिता. हाची गर्ज आसल्यार तें घेवन दोन वर्सां मेळ‌ल्लें काम कर‍न, पयशे जोडन अनुभव घेंवचो अवकास आसा, पूण ही सुविदा मुखार कितलो तेंप आसतली म्हळ्ळें सवाल!-मुखल्या ३-४ वर्सांक अंतराषट्रीय विद्यार्थिंक इंगलेंडांत शिकाप जाल्या नंतर काम मेळची साध्याता मसतू उणी जाल्यारी. एका जाणत्यान सांगाल्ले बरी Part of success is preparation on PURPOSE.

Reference:

https://en.wikipedia.org/wiki/Russell_Group

https://www.gov.uk/graduate-visa

https://www.bbc.co.uk/news/articles/c8dgdlrdnrgo

https://www.eij.news/post/uk-dream-turns-sour-indian-students-struggle-under-weight-of-overseas-education-hype

https://www.ukcisa.org.uk/student-advice/working

- लारेन्स वी. बारबोज, म्यानचेसटर (नवेंबर, 2025)

लारेन्स विनोद बारबोज: शिर्वां गांवांत जल्मून इजनेराचें शिकप जोडून सद्द्याक मांचेसटर यू.के.ंत अपल्या कुटमासवें वसती कर्चो हो बरो वाचपी तशेंच साहितीक अभिमानी जावनासा. कविता, लेखनां तशेंच समीक्षा बरवन आसचा हाणें डिजिटल कोंकणिंत सयत वावर करून आसा.

ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್