ಕೊಂಕಣಿ ಉಲಯ್, ಕೊಂಕಣಿ ಉರಯ್, ಕೊಂಕಣಿ ಆಮ್ಚಿ ಆವಯ್..    कोंकणी उलोय, कोंकणी उरय, कोंकणी आमची आवय..       
Writers Writing

[ಸಂಪಾದಕೀಯ್ - 42]  25 ವರ್ಸಾಂಚೆಂ ಎಕ್ ಅಧುರೆಂ ಮಿಸಾಂವ್

ಆಯ್ಚ್ಯಾ ಕಾಳಾರ್ ಜೆರಾಲ್ ರಿತಿನ್ ಸರ್ವಾಂನಿ ವಾಪಾರ್ಚೊ ಸಬ್ಧ್ ’ಬಿಝಿ’, ಪೂಣ್ ಕೊರ್ಪೊರೆಟ್ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ’ಬಿಝಿ’ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಸಬ್ಧಾಚೊ ಮತ್ಲಬ್ ’ಅವ್ಯವಸ್ತಿತ್ಚ್ ಚಿಂತ್ಪಾಚೊ, ವ ವೆಳಾಚೊ ಮಹತ್ವ್ ಆನಿ ಉಪೇಗ್ ಕರುಂಕ್ ನೆಣಾಸ್ಚೊ’ (Unorganised, or ineffective to value and management of the time). ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಕಸ್ಲೀಂಯ್ ಬರಿಂ ಕಾಮಾಂ ಜಾತಾತ್ ತರ್ ತಿಂ ಫಕತ್ ವೇಳ್ ಆಸಾ ಮ್ಹಣೊನ್ ಜಾಲ್ಲಿಂ ವ ಜಾಂವ್ಚಿಂ ನ್ಹಯ್. ಬರೆಂ ಚಿಂತಪ್, ಬರೊ ದಿಶ್ಟಾವೊ ಆಸಾ ತರ್ ’ವೇಳ್’ ಅಪಾಪಿಂ ಉದೆತಾ. ಜಶೆಂ ನಿದೆಂತ್ ಆಸ್ಚ್ಯಾಂಕ್ ಜಾಗವ್ಯೆತ್ ಪುಣ್ ನಿದೆಚೊ ವೇಸ್ ಪಾಂಗುರ್ತೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಜಾಗಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್ನಾ.

ಹಾಂವ್ ಹ್ಯಾ ಸಂಸಾರಾಂತ್ ಏಕ್ ಪಯ್ಣಾರಿ. ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಹ್ಯಾ ಪಯ್ಣಾಂತ್ ಮ್ಹಜೊ ಶೆವೊಟ್ ಕೆದಿಂಚ್ ಪುಂಜಾಂವ್ಚೊ ವಾ ಕಮಾಂವ್ಚೊ ನ್ಹಯ್, ಹಾಂವೆಂ ಚಲೊನ್ ಆಯಿಲ್ಲ್ಯಾ ವಾಟೆರ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ತಾಂಕಿಚೆಂ ಕಾಂಯ್ ಚಿಲ್ಲರ್ ಕಾಮ್ ಜಾತಾ ತರ್ ತೆಂ ಕರ್ಚೆಂ. ಹ್ಯಾ ಪಯ್ಣಾಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ ಕರ್ತಾಸ್ತಾಂ, ಎಕಾ ದಿಸಾ ಹ್ಯಾ ಪಂಚ್ವೀಸ್ ಪಾವ್ಲಾಂಚೊ ಉಡಾಸ್ ಕಾಡುಂಕ್ ಪಡ್ತಲೊ ಮ್ಹಣೊನ್ ಕೆದಿಂಚ್ ಚಿಂತುಂಕ್ ನಾ. 2000 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನಾಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ ಕರ್ತಾಸ್ತಾನಾ ಹಾಂವ್ ದಿಸ್ಪಡ್ತೊ ಗ್ರಾಸ್ ಜೊಡುಂಕ್ ಪರ್ಗಾಂವಾಂತ್ (ಕುವೆಯ್ಟಾಂತ್) ಆಸ್ಲೊಂ. ಪುಣ್ ತಾಚ್ಯಾಕೀ ಪಂದ್ರಾ ವರ್ಸಾಂ-ಧಿಂ ಹಾಂವ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ಶೆತಾಕ್ ಯೇವ್ನ್ ಕಾಂಯ್ ಇಲ್ಲೊ ವಾವ್ರ್ ಕೆಲ್ಲೊ. 1990 ಇಸ್ವೆಂತ್ಲೆಂ ಮ್ಹಜೆಂ ಪಯ್ಲೆಂ ಪುಸ್ತಕ್ ’ಸಂಘರ್ಷ್’ (ಮ್ಹಜಿ ಚೊವ್ತಿ ಕಾದಂಬರಿ ’ಉದೆವ್’ ಪತ್ರಾಚೆರ್ ಪಯ್ಲಿ ಪರ್ಗಟ್ ಜಾಲ್ಲಿ) ಪುಸ್ತಕಾರುಪಾರ್ ಆಯಿಲ್ಲೆಂ ’ಸ್ವ-ಪ್ರಕಾಶನ್’ ರುಪಾರ್. ತೆಚ್ ವೆಳಾರ್ ಲಗ್ಬಗ್ ಶೆಂಬೊರ್ ಮೊಟ್ವ್ಯೊ ಕಥಾ ಬರಯಿಲ್ಲ್ಯೊ, ತಾಂತ್ಲ್ಯೊ ಥೊಡ್ಯೊ ವಿಂಚುನ್ ಎಕಾ ಪುಸ್ತಕಾರುಪಾರ್ ಪರ್ಗಟುಂಕ್ ಮ್ಹಣುನ್ ಪಾಂಗ್ಳಾಂತ್ ನವೆಂಚ್ ಸುರು ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ಸಾಕ್ ವಚೊನ್ ತ್ಯೊ ಕಾಣಿಯೊ ದೀವ್ನ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಕಾಮಾಂತ್ ವೆಸ್ತ್ ರಾವ್ಲೊಂ. ಪುಸ್ತಕ್ ಕಾಡ್ಚೆಂ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ತಿತ್ಲೆಂ ಸಲೀಸ್ ನ್ಹಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಮ್ಹಾಕಾಯೀ ಕಳಿತ್ ಆಸ್ಲೆಂ ಪುಣ್ ಜಿಣ್ಯೆ ಸಂಘರ್ಷಾಂತ್, ಮ್ಹಾಕಾ ಪರತ್ ತ್ಯಾ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ಸಾಕ್ ವಚೊಂಕ್ ಜಾಲೆಂಚ್ ನಾ, ಪುಣ್ ಹಾಂವ್ ಪಯ್ಲೆಂ ಬೊಂಬೊಯ್ ಪಾವ್ಲೊಂ, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಕುವೆಯ್ಟಾಕ್ ಪಾವ್ಲೊಂ. ಅಶೆಂ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮೊಟ್ವ್ಯಾ ಕಾಣಿಯಾಂಕ್ ಜಮವ್ನ್ ’ಆಶಾವಾದಿ’ ನಾಂವಾರ್ ಪುಸ್ತಕ್ ಕಾಡ್ತಾನಾ, ಪ್ರಕಾಶನಾಚೆಂ ನಾಂವ್ ಸಯ್ತ್ ’ಆಶಾವಾದಿ’ ಮ್ಹಣ್ ದಿಲೆಂ.

ಪುಣ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಸಾಹಿತಿಕ್ ಸುರ್ವಾತೆಚ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ ಹಾಂವ್ ಕೊಂಕ್ಣೆಚಿಂ ಸರ್ವ್ ನೆಮಾಳಿಂ ವಾಚ್ತಾಲೊಂ ತಶೆಂಚ್ ಬರಯ್ತಾಲೊಂ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಚೆ ದೀಸ್ ತೆ, ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಗಾಂವಾ (ಅಜೆಕಾರ್) ಥಾವ್ನ್ ಕೊಲೆಜಿಕ್ (ನಿಟ್ಟೆ) ವಚೊಂಕ್ ದೋನ್ ಬಸ್ಸಾಂ ಧರುಂಕ್ ಪಡ್ತಾಲೆಂ. ಆನಿ ದೋನ್ ಬಸ್ಸಾಂನಿ ಗೆಲ್ಯಾರ್ ಎಕಾ ವಾಟೆಚೆ ದೇಡ್ ರುಪಯ್, ದೊನ್ಪಾರಾಂ ಕ್ಯಾಂಟಿನಾಂತ್ ಜೆವ್ಣಾಕ್ ಮ್ಹಣ್ ದೋನ್ ರುಪಯ್. ದಿಸಾಕ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಮೆಳ್ಚೆ ಪಾಂಚ್ ರುಪಯ್ ಹಾಂತುಂಚ್ ಸಂಪ್ತಾಲೆ. ಪುಣ್ ಅಜೆಕಾರ್ ಥಾವ್ನ್ ನಿಟ್ಟೆ ವೆಚ್ಯಾ ಬಸ್ಸಾರ್ ಗೆಲೊಂ ತರ್ ಏಕ್ ರುಪಯ್ ವೀಸ್ ಪಯ್ಶೆ. ಅಶೆಂ ದಿಸಾಚೆ ವೀಸ್-ತೀಸ್ ಪಯ್ಶೆ ಉರಂವ್ಚೆ ಆಸ್ಲೆ, ಫಕತ್ ಮಯ್ನ್ಯಾಕ್ ಏಕ್ ಪಾವ್ಟಿಂ ಎಕಾ ಬರವ್ಪ್ಯಾಕ್ ಸೊಧುನ್ ವೆಚ್ಯಾಕ್. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಹಿ ಪಿಸಾಯ್ ಚಡ್ಲಿ, ಮಂಗ್ಳುರಾಕ್ ವಚೊನ್ ನೆಮಾಳ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಸಂಪಾದಕಾಂಕ್ ಮೆಳ್ಚಿ ಪಿಸಾಯ್ ಲಾಗ್ಲಿ. ತ್ಯಾ ಪಾಸತ್ ಹಾಂವೆಂ ದೊನ್ಪಾರಾಂ ಜೆವ್ಣಾಚೆ ದೋನ್ ರುಪಯ್ ಉರಂವ್ಚಾಕ್ ಜೆವಿನಾಸ್ತಾಂ ಉರ್ತಾಲೊಂ. ಅಶೆಂ ಎಕೆಕಾ ನೆಮಾಳ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಸಂಪಾದಕಾಕ್ ಮೆಳ್ತಾಲೊಂ.

ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಪ್ರಾಯೆಚೆ ಚಡ್ತಾವ್ ಬರೊ ಫುಡಾರ್ ಸೊಧುನ್ ಇಜ್ನೆರ್ ಜಾಲೆ, ದೊತೊರ್ ಜಾಲೆ, ಬಿಜ್ನೆಸ್‌ಮೆನ್ ಜಾಲೆ. ಹೊ ಸರ್ವ್ ಸಮಾಜೆನ್ ಥರಾಯಿಲ್ಲೊ ’ಬರೊ ಫುಡಾರ್’. ಹಾಂವೆಂ ಜಲ್ಮಲ್ಲೊ ಗಾಂವ್ ಸೊಡ್ನ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಕ್ ಪಾವ್ತಾನಾ ಮ್ಹಜೆ ಬೊಲ್ಸ್ ರಿತೆ ಆನಿ ಭುಕೆಲ್ಲೆಂ ಪೊಟ್ ಪುಣ್ ಮತಿಂತ್ ಕೊಂಕಣಿಚಿಂ ಸಮ್ಜಾನಾತ್ಲಿಂ ಸಪ್ಣಾಂ. ಖರೆಂಚ್ ಹೆಂ ಪಿಶೆಂಪಣ್ ಮ್ಹಣ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಒಳ್ಕಿಚ್ಯಾಂಕ್ ಗಮ್ಲೆಂ ಆನಿ ಮ್ಹಾಕಾ ತಾಣಿಂ ಲೆಕಾಭಾಯ್ರ್ ದವರ್ಲೊ. ಅಶೆಂ ಮ್ಹಣ್ ಹಾಂವ್ ಲೆಕಾಚೆಂ ಜಿವಿತ್ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ಆಶೆಲ್ಲೊಂಚ್ ನಾ. ಮ್ಹಜೊ ಇರಾದೊ ದುಡು ಜಾಂವ್, ನಾಂವ್ ಜಾಂವ್ ಕಮಾಂವ್ಚೊ ನ್ಹಯ್ ಆಸ್ಲೊ. ಹಾಂವೆಂ ಸಾಹಿತಿಕ್ ವಾವ್ರಾಚಿ ಸುರ್ವಾತ್ ಕರ್ತಾನಾ ದುಡು ಜಾಂವ್ ಕಸ್ಲೊಚ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್ ನಾತ್ಲೊ. ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮುಕ್ಲ್ಯಾನ್ ಮೆಲ್ವಿನ್ ರೊಡ್ರಿಗಸ್, ಆಂಡ್ರೂ ಆನಿ ಪಂಚು ಬಂಟ್ವಾಳ್ ಆಸ್ಲೆ. ಹಾಂಚ್ಯಾ ವಾವ್ರಾಕ್ ಪಳೆವ್ನ್ ಹಾಂವ್‌ಯೀ ಕೊಂಕಣಿ ವಾಟೆರ್ ಲಾಗ್ಲೊಂ. ಕೊಂಕಣಿ ಬರವ್ಪ್ಯಾಂಕ್ ಸೊಧುನ್ ವೆಚೆಂ, ತಾಂಕಾಂ ಕೊಂಕಣಿ ಬರಂವ್ಕ್ ಮಾಗ್ಚೆಂ ಹಿ ಮ್ಹಜಿ ಪಿಸಾಯ್ ದೊಡ್ತಿ ಜಾಲಿ. ಅಶೆಂ ಆಸ್ತಾಂ ಅಛಾನಕ್ ಏಕ್ ಚಿಂತಪ್ ’ಕೊಂಕಣಿಕ್ ಹಾಂವ್ ಜೊಕ್ತೊ ನ್ಹಯ್’ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪಾನ್ ಕೊಂಕಣಿ ಥಾವ್ನ್ ಪಯ್ಸ್ ವೆತಾಂ ಮ್ಹಣ್ ಆಸ್ಲೆಲ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಪಯ್ಲೆಂ ರಾವಯಿಲ್ಲೊಚ್ ಆಂಡ್ರು. ತಾಣೆಂ ಮ್ಹಾಕಾ ರಾವಯ್ಲೆಂ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್, ಏಕ್ ಕಾದಂಬರಿ ಬರಂವ್ಚಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಯ್ತ್ ದಿಲಿ. ತಾಕಾ ಹಾಂವೆಂ ನಿರಾಸ್ ಕರುಂಕ್ ನಾ, ಮ್ಹಜಿ ಚೊವ್ತಿ ಕಾದಂಬರಿ ’ಸಂಘರ್ಷ್’ ಬರವ್ನ್ ಹಾಡ್ಲಿ. ’ಉದೆವ್’ ಪತ್ರಾಚೆರ್ ತಿ ಪಯ್ಲಿ ಪರ್ಗಟ್ಲಿ, ಉಪ್ರಾಂತ್ 1990 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಪುಸ್ತಕಾ ರುಪಾರ್, ಆಂಡ್ರುಚ್ಯಾ ಪ್ರಸ್ತಾವನಾಸವೆಂ ಪರ್ಗಟ್ಲಿ.

ಪುಣ್ ದೀಸ್ ಗೆಲ್ಲೆಪರಿಂ ಫಕತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಮ್ಹಾಕಾ ನೀಸ್-ಪೇಜ್ ದೀಂವ್ಕ್ ಸಕ್ಚಿನಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಸತ್ ಸಮ್ಜುನ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸಾಂತ್ ಪಿ.ಜಿ.ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಕರುಂಕ್ ಧರ್ಲೆಂ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಪಾಟಿಂ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ನಾ. ಎಕಾ ಪಾಟ್ಲ್ಯಾನ್ ಎಕಾ ರಿತಿನ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಫುಡಾರಾಚೆಂ ಮುಕ್ಲೆಂ ಮೇಟ್ ಸ್ವತಾ ಮಿನತೆನ್, ದಿಸಾಕ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ನ್ ರಾತಿಂ ಶಿಕೊನ್ ಮುಕಾರ್ ವೆಚಿ ಸವಯ್ ಕೆಲಿ. ಪುಣ್ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಮತಿಂತ್ ಆಸ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಪಿಸಾಯ್ ನಿಂವ್ಲಿನಾ. ಮಂಗ್ಳುರ್ ಥಾವ್ನ್ ನಿದಾನಾತ್ಲ್ಯಾ ಬೊಂಬೊಯ್ ಶೆರಾಕ್ ಆಯ್ಲೊಂ. ಬೊಂಬೊಂಯ್ತ್ ವೆಗ್ಳೆಂ ಸಂಘರ್ಷ್ ಕರುಂಕ್ ಆಸ್ಲೆಂ. ’ಭುಕ್ ಆನಿ ಸೊಧ್ನಾಂ’ ಮ್ಹಜ್ಯಾ ಸಾಂಗಾತಾ ಆಸ್ಲಿಂ. ಪಾಟಿಂ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ಮ್ಹಜೆಲಾಗಿಂ ನಾತ್ಲೆಂ. ಲೆಕಾಚೆಂ ಜಿವಿತ್ ಜಿಯೆಂವ್ಕ್ ಹಾಂವೆ ಕೆದಿಂಚ್ ಆಶೆಲ್ಲೊಂ ನಾ. ಮ್ಹಾಕಾ ಮುಕಾರ್ ವಚೊಂಕ್ ಆಸ್ಲೆಂ, ತೆಂಯೀ ಸ್ವ-ಮಿನತೆನ್. ದೆವಾನ್ ಮ್ಹಜೊ ಹಾತ್ ಸೊಡ್ಲೊನಾ, ದೆಕುನ್ 2000 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಎಕಾ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರ್ ಕಂಪೆನಿಚೊ ಐಟಿ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೆಜರ್ ಜಾವ್ನ್ ಕುವೆಯ್ಟ್ ಪಾವ್ಲೊಂ.

ಕುವೆಯ್ಟಾಂತ್ ವೆಗ್ಳೆ ಸಂಘರ್ಷ್ ಕರುಂಕ್ ಆಸ್ಲೆ. ದೋನ್ ರಿತಿಚೆ ಕೊಂಕಣಿ ಮನಿಸ್ ಹಾಂಗಾಸರ್ ಜಿಯೆತಾಲೆ; ಏಕ್ (ಚಡ್ತಾವ್) ಘರ್-ಕಾಮೆಲಿ ವಾ ಸಾದೆಂ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚೆ. ಹಾಂಕಾಂ ಹಫ್ತ್ಯಾಕ್ ಫಕತ್ ಆಯ್ತಾರಾ ಮಾತ್ರ್ ಥೊಡ್ಯಾ ವೊರಾಂಕ್ ಇಗರ್ಜೆಕ್ ಯೇಂವ್ಕ್ ಆನಿ ವಚೊಂಕ್ ಮ್ಹಣ್ ಅರ್ದೊ ದೀಸ್ ಪಾವ್ಟ್ ಮೆಳ್ತಾಲಿ. ಆನಿ ಥೊಡೆ ದಫ್ತರಾಂನಿ, ಕಂಪೆನಿಂತ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚೆ. ಹಾಂಕಾಂ ಸುಕ್ರಾರ್ ಆನಿ ಸನ್ವಾರಾ ಹಫ್ತ್ಯಾಚಿ ರಜಾ ಮೆಳ್ಚಿ ಆಸ್ಲಿ. ಹಾಂವ್ ಶಾಂತ್‌ಪಣಿಂ ಕೊಂಕಣಿ ಥಾವ್ನ್ ಮಾತ್ಸೊ ಪಯ್ಸ್ ಉರೊನ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ನ್ ಆಸ್ಲೆವೆಳಾರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಮ್ಹಜೊ ಸಾಂಗೊಡಿ ’ವಾಲ್ಟರ್ ನಂದಳಿಕೆ’ನ್ ಇಮೇಯ್ಲ್ ಕರುನ್ ’ಕಸೊ ಆಸಾಯ್? ಖಂಯ್ ಆಸಾಯ್?’ ಮ್ಹಣೊನ್ ವಿಚಾರ್ ಕೆಲೊ. ಅಶೆಂ ಪರತ್ ತೆಂಪಾದಿಂ ತುಟ್ಲಲೊ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಂದ್ ಪರತ್ ಫುಲ್ಲೊ ಆನಿ ಕುವೆಯ್ಟಾಂತ್ ಸಯ್ತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚಿಂ ಚಿಂತ್ನಾಂ ಜಬ್ಬೊರ್ ಜಾವ್ನ್ ಆಯ್ಲಿಂ.

ಕುವೆಯ್ಟಾಂತ್ ಪಯ್ಲೆಂ ಕೊಂಕಣಿ ಕುಳ್ವಾರ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ಅಭಿಯಾನ್ ಸಮಿತಿ ಘಡ್ಲಿ. ಅಟ್ರಾ ಭಾರತೀಯ್ ಭಾಸೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಲೇಖಕಾಂಚ್ಯಾ ಅಖಿಲ್ ಭಾರತೀಯ್ ಬರವ್ಪ್ಯಾಂಚ್ಯಾ ಸಂಘಟನಾಚೊ ಜೆರಾಲ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜಾಲೊಂ. ’ನವರತ್ನ’ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯಾ ನೋವ್ ಭಾಸೆಂತ್ಲ್ಯಾ ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹಾಂತ್ ಮ್ಹಜ್ಯೊ ಕೊಂಕಣಿ ಕವಿತಾ ಆನಿ ತಾಂಚೆಂ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ತರ್ಜಣ್ ಛಾಪ್ಲೆಂ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್ ಸುರ್ವಾತ್ ಕರ್ನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ರುಪಾರ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಕ್ ತೆಂಕೊ ಲಾಭಂವ್ಚೆ ದಿಶೆನ್ ವಾವ್ರ್ ಕೆಲೊ.

ಪುಣ್ ಥೊಡ್ಯಾ ವರ್ಸಾಂನಿ ಮ್ಹಾಕಾ ಅಖ್ಖೆ ಖಾಡಿ ದೇಶಾಚೆಂ ಕಾರ್ಭಾರ್ ಸಾಂಬಾಳ್ಚಿ ಜವಾಭ್ದಾರಿ ಮೆಳ್ಳಿ. ದೆಕುನ್ ಹರ್ಯೆಕಾ ಹಫ್ತ್ಯಾಂಕ್ ಕುವೆಯ್ಟ್ ಥಾವ್ನ್ ಸಾವ್ದಿ, ದುಬಯ್, ಖತಾರ್, ಓಮನ್, ಬಾಹ್ರೇಯ್ನ್, ಇಜಿಪ್ಟ್, ಟರ್ಕಿ, ಲೆಬನಾನ್ ಆನಿ ಜೊರ್ಡನ್ ಅಶೆಂ ಗೆಲ್ಲೆ-ಗೆಲ್ಲೆಕಡೆನ್ ಮ್ಹಜಿಂ ಸೊಧ್ನಾಂ ಆಸ್ಲಿಂ ಕೊಂಕಣಿ ಬರಯ್ಣಾರಾಂಚಿ. ಏಕ್ ಜಾಗತಿಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ಪಂಗಡ್ ಆಸ್ಲೊ ತರ್ ಆಮ್ಚ್ಯಾನ್ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ನವಲಾಂ ಕರುಂಕ್ ಸಲೀಸ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಚಿಂತಪ್ ಮತಿಂತ್ ಆಸ್ಲೆಂ. ಪುಣ್ ಅಪ್ಲೊ ಹಾಂವ್/ಪ್ರದೇಶ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆ ದೊರೆ ಉಭಾರುನ್ ಆಪಾಪ್ಲಿ ದಾಳ್ ಶಿಜಯ್ತೆಲ್ಯಾ ತುಂಡುರಾಯಾಂನಿ ಮ್ಹಾಕಾ ಸೊಡ್ಲೊನಾ. ಪುಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಕಾಮ್ ಕರುಂಕ್ ಆಸ್ಲೆಂ, ಫಕತ್ ಕಾಮ್ ಶಿವಾಯ್ ಕೊಣಾಥಾವ್ನ್ ಕಸ್ಲೇಂಯ್ ಅಪೇಕ್ಶಾ ನಾತ್ಲಿ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾನ್ ಹಾಂವ್ ಕಾಮ್ ಕರುಂಕ್ ಲಾಗ್ಲೊಂ.

ಹೆಂ ಚಡ್ತಾವಾಂಕ್ ವಿಚಿತ್ರ್ ದಿಸ್ಲೆಂ. ’ಲಾಬ್ ನಾಸ್ತಾಂ ಕೊಂಗ್ಣೊ ವ್ಹಾಳಾಂತ್ ವಚಾನಾ’ ಮ್ಹಳ್ಳ್ಯೆ ಸಾಂಗ್ಣೆಪರಿಂ, ತಿಂ ಭುತಾ-ಆರ್ಸೊ ಧರ್ನ್ ’ವಲ್ಲಿಕ್ ಹಾಂತುಂ ಕಿತೆಂ ಫಾಯ್ದೊ’ ಮ್ಹಣೊನ್ ಪಳೆಲಾಂ, ಪಳೆವ್ನ್ ಪಳೆವ್ನ್ ತೆ ಥಕ್ಲೆ ಪುಣ್ ಹಾಂವ್ ಥಕ್ಲೊಂ ನಾ. ಹಾಂ ಪುಣ್ ವೆಳಾಚಿ ಸಕತ್ ಕೊಣಾಯ್ಚ್ಯಾಯ್ ತಾಬೆಂತ್ ನಾ. 2009 ಇಸ್ವೆಂತ್ ಮ್ಹಜೆಂ ಕಾಮ್ ಗೆಲೆಂ, ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ಮಯ್ನ್ಯಾಂನಿ ಮ್ಹಜಿ ಆವಯ್ ಸರ್ಲಿ. ಅಶೆಂ ಎಕಾಚ್ ವರ್ಸಾಂತ್ ಎಕಾ ಪಾಟ್ಳ್ಯಾನ್ ಏಕ್ ಆನ್ವಾರ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಆಯ್ಲೆಂ. ವೆಳಾನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ದಿಲ್ಲಿ ಜಾಗ್ವಣ್ ಮ್ಹಣ್ ಹಾಂವೆಂ ತಿ ಘೆತ್ಲಿ, ವೊಗೊಚ್ ಉರ್ಲೊಂ ಆನಿ ಮ್ಹಜಿ ಮುಕಾರ್ ವೆಚಿ ತರ್ಭೆತ್ ಸುರು ಕೆಲಿ. ಕಾಂಯ್ ಏಕ್ ವರ್ಸ್‌ಭರ್ ಬೆಕಾರಿ ಜಾವ್ನ್ ಉರ್ಲೊಂ ಪುಣ್ ಅಂತರ್‌ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೆಟ್ಯೊ ಜೊಡುಂಕ್ ಸಕ್ಲೊಂ.

ಫುಡ್ಲ್ಯಾ ವರ್ಸಾ ಸಾವ್ದಿ ಅರಾಮ್ಕೊಂತ್ ’ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೆಜರ್’ ಜಾವ್ನ್ ಗೆಲೊಂ, ಪರತ್ ದೆವಾನ್ ಮ್ಹಜೊ ಸಾಂಗಾತ್ ಸೊಡ್ಲೊನಾ. ಪುಣ್ ಥೊಡ್ಯಾಚ್ ಮಯ್ನ್ಯಾಂನಿ ಮ್ಹಾಕಾ ಐಬಿ‌ಎಮ್ ಥಾವ್ನ್ ಆಪವ್ಣೆಂ ಆಯ್ಲೆಂ. ಮ್ಹಜ್ಯಾನ್ ಇನ್ಕಾರ್ ಕರುಂಕ್ ಜಾಲೆಂನಾ. ಐಬಿ‌ಎಮಾನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಮ್ಹಜೆಂ ಶಿಕಪ್ ಆನಿ ಸಮ್ಜಣಿ ಪಾರ್ಕುನ್ ಎಕಾಚ್ ವರ್ಸಾಂತ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಡೆಲಿವರಿಚೊ ಮುಖೆಸ್ತ್ ಕರುನ್ ಯುರೊಪಾಕ್ ಧಾಡ್ಲೊ. ತ್ಯಾ ವೆಳಾರ್ ಹಾಂವ್ ಕೊಂಕಣಿ ಥಾವ್ನ್ ಮಾತ್ಸೊ ಪಯ್ಸ್ ಉರ್ಲೊಂ. ತೆದ್ನಾಂ ಪರತ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಸಂಪರ್ಕ್ ಕರ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲೊ ತೊಚ್; ’ವಾಲ್ಟರ್ ನಂದಳಿಕೆ’, ’ಖಂಯ್ ಆಸಾಯ್? ಕಸೊ ಆಸಾಯ್?’

ಥೊಡ್ಯಾ ತೆಂಪಾನ್ ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನಾಚೆಂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಕಾಂವ್ಟ್ ಬಂಧ್ ಕರುಂಕ್ ಮಂಗ್ಳುರಾಕ್ ಆಯಿಲ್ಲೊಂ ಹಾಂವ್ ಆಂಡ್ರುಕ್ ಮೆಳ್ಳೊಂ. ಪರತ್ ತಾಣೆಂ ಮ್ಹಾಕಾ ಕೊಂಕಣಿ ಸೊಡುನ್ ವೆಚೆಂ ನ್ಹಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳಿ ಸಲ್ಹಾ ದಿಲಿ. ಪುಣ್ ಹ್ಯೇ ಪಾವ್ಟಿಂ ಹಾಂವ್ ತಾಕಾ ಮಾಂದ್ಚೊನಾ ಮ್ಹಳ್ಳೊ ನಿರ್ಣಾಯ್ ಕರ್ನ್ ಗೆಲ್ಲೊಂ ದೆಕುನ್ ತಾಕಾ ಆಯ್ಕಲೊಂ ನಾ. ಫುಡ್ಲ್ಯಾ ವರ್ಸಾ ಹಾಂವ್ ಪರತ್ ಮಂಗ್ಳುರಾರ್ ಪ್ವ್ಲೊಂ, ಹಿ ಖಬರ್ ಸಮ್ಜಲ್ಲೊ ತೊ ಮ್ಹಾಕಾ ಸೊಧುನ್ ಹಾಂವೆಂ ರಾವ್ಲೆಲ್ಯಾ ಹೊಟೆಲಾಕ್ ಆಯ್ಲೊ ಆನಿ ಆಪ್ಲೆ ದೋನ್ ಕವಿತಾಸಂಗ್ರಹ್ ಹಾಡ್ನ್ ಮ್ಹಾಕಾ ದಿಲೆ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ತ್ಚ್ಯಾ ವೆಕ್ತಿತ್ವಾಚಿ ಉಂಚಾಯ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಗಮ್ಲಿ. ತಾಚ್ಯಾ ಕವಿತೆಂಚೊ ಪಯ್ಲೊ ಸಂಗ್ರಹ್ ’ವ್ಹಳೂ ವ್ಹಳೂ ವ್ಹಾಳ್ ವ್ಹಾಳ್ಯಾ’ ಪರ್ಗಟ್ ಕೆಲ್ಲೊ ಹಾಂವೆಂ ವ್ಹಯ್, ಪುಣ್ ಹಾಂವೆಂ ಕೆದಿಂಚ್ ಕೊಣಾಥಾವ್ನ್ ಕಿತೆಂಚ್ ಪಾಟಿಂ ಅಪೇಕ್ಶಾ ಕೆಲ್ಲಿನಾ. ತರ್ ಅಸಲೆಂ ಏಕ್ ಖಾಲ್ತೆಂಪಣ್ ಮ್ಹಾಕಾ ಭಾವುಕ್ ಕರಿಲಾಗ್ಲೆಂ. ದೆಕುನ್ ಇಲ್ಲೊ ವೇಳ್ ಕಾಡ್ನ್ ತಾಚ್ಯಾ ’ಆಯೆರಾಚೊ ಬೂಕ್’ ಪುಸ್ತಕಾಚೆರ್ ಸ-ಸಾತ್ ಪಾನಾಂಚೊ ವಿಮರ್ಸೊ ಕರುನ್ ತಾಕಾ ಧಾಡ್ಲೊ. ವಾಚುನ್ ತೊ ’ಅಪ್ಲೊ ಗುಪಿತ್ ಶೆವೊಟ್ ಜಿಕ್‌ಲ್ಲೊ ಹಾಸೊ’ ಹಾಸ್ಲೊ. ಹಾಂವ್ ಪರತ್ ಕೊಂಕಣಿಕ್ ದೆಂವ್‌ಲ್ಲೊಂ.

ಅಶೆಂ ಸುರು ಜಾಲೆಂ ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್-ಚೆಂ ನವೆಂ ರೂಪ್ ಪಯ್ಣಾರಿ.ಕೊಮ್. ಪುಣ್ ಆತಾಂ ಹೆಂ ತೀನ್ ಲಿಪಿಂನಿ ಆಸ್ಲೆಂ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಆಜ್ ಮೆರೆನ್ ಪಾಟಿಂ ಪಳೆಂವ್ಕ್ ನಾ. ಪುಣ್ ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನಾಚ್ಯಾ ಪಂಚ್ವೀಸ್ ವರ್ಸಾಂನಿ ಸಗ್ಳೆಂ ಹಾಂವೆಂ ಎಕ್ಲ್ಯಾನ್ ಕೆಲೆಂ ಮ್ಹಣ್ಚೆಂ ಸಾಹಸ್ ಹಾಂವ್ ಕರಿನಾ. ಮ್ಹಜೆಸವೆಂ ಕಸ್ಲಿಚ್ ಅಪೆಕ್ಶಾ ಕರಿನಾಸ್ತಾನಾ ಮ್ಹಜೆಸವೆಂ ಮ್ಹಜ್ಯಾಚ್ ಚಿಂತ್ಪಾಕ್ ಪ್ರತಿಫಲಿತ್ ಜಾಂವ್ಚೆಂ ಚಿಂತಪ್ ಚಿಂತ್ಚೆ ಮ್ಹಜೆಸವೆಂ ಮೆಳ್ಳೆ. ಸುರ್ವಾತೆರ್ ಮೆಲ್ವಿನ್ ಜೆ. ವಾಸ್. ಕೆಲರಾಯ್ ಆನಿ ಪ್ರಿಯಾ ಸಿಕ್ವೇರಾ ಹಾಣಿಂ ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್ ಸಹಾಯಕ್ ಸಂಪಾದಕ್ ಜಾವ್ನ್ ತೆಂಕೊ ದಿಲಾ. ಲತಾ ಮಿನೇಜಸ್, ವಾಯ್ಲೆಟ್ ಪಿರೇರಾ, ಜೊಮೆಲ್ ಆನಿ ಹೆರ್ ಥೊಡ್ಯಾಂನಿ ಸಯ್ತ್ ಪಾಟಿಂಬೊ ದಿಲಾ. ಬೆಳ್ಳೆವಿಶನ್.ಕೊಮ್ ಹಾಂಚೊ ಸುರ್ವಿಲೊ ಪಾಟಿಂಬೊ ಭೋವ್ ಮಹತ್ವಾಚೊ. ತಶೆಂಚ್ ಮ್ಯಾಂಗಲೋರಿಯನ್.ಕೊಮ್-ಚೊ ಸ್ಥಾಪಕ್ ರೋಶನ್ ಡಿಸೋಜಾಚೊ ಪಾಟಿಂಬೊ ವಿಸ್ರೊಂಕ್ ಸಾಧ್ಯ್ ನಾ. ಉಪ್ರಾಂತ್ ಪಯ್ಣಾರಿ.ಕೊಮ್ ಸುರ್ವಾತ್ ಕರ್ತಾಸ್ತಾಂ ನಜ್ರೆತ್ ನೆರಿ ತಾಕೊಡೆ, ಪ್ರಸನ್ನ್ ನಿಡ್ಡೊಡಿ (ಹಿಲರಿ ಡಿಸಿಲ್ವಾ) ಆನಿ ಆತಾಂ ಶೈಲೇಂದ್ರ ಮೆಹ್ತಾ ತಶೆಂಚ್ ಬಾಪ್ ಜೇಸನ್ ಪಿಂಟೊ ಹಾಂಕಾಂ ಸಯ್ತ್ ಹೊ ಶ್ರೇಯ್ ಫಾವೊ ಜಾತಾ.

ಅಧುರೆಂ ಮಿಸಾಂವ್

ಇತ್ಲೆಂ ಸರ್ವ್ ಜಾತಾನಾ ಹ್ಯಾ ಪಂಚ್ವೀಸ್ ವರ್ಸಾಂಚ್ಯಾ ಪಯ್ಣಾಚೆರ್ ಥೊಡೆ ಆಣ್ವೆ ಚಿಂತ್ಪಾಚೆಯ್ ಮೆಳ್ಳ್ಯಾತ್, ಅಪ್ಲೊ ಫಾಯ್ದೊ ಜೊಡುನ್ ಗೆಲ್ಯಾತ್. ಚಿಲ್ಲರ್ ಚಿಂತ್ಪಾಚೆ ತೆ, ಕಾಂಯ್ ಥೊಡ್ಯಾ ದುಡ್ವಾಕ್, ಫಾಯ್ದ್ಯಾಕ್ ತೊಂಡಾಪುರ್ತೆಂ ಉಲವ್ನ್ ಗೆಲ್ಯಾತ್. ಆಸೊಂದಿ ತೆ ಬರೆಚ್ ಜಾಂವ್ದಿ. ಪುಣ್ ಬೆಜಾರಾಯೆಚಿ ಗಜಾಲ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ವಾಳಯೆಪರಿಂ ತೆ ಆತಾಂ ಥಂಯ್ ಹಾಂಗಾ ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂನಿ ಕೊಂಕಣಿಕ್ ಗಳ್ಸಿತಾತ್. ಹೆಂ ಕೊಂಕಣಿಕ್ ಅಸ್ಕತ್ ಕರ್ತಾ. ಆಮಿಂ ಚಡಿತ್ ಶಿಕೊನ್ ಆಮ್ಚಿ ಜಾಣ್ವಾಯ್ ವಿಸ್ತಾರ್ ಕರ್ನ್ ಕೊಂಕಣಿಚ್ಯಾ ಫುಡಾರಾವಿಶಿಂ ಚಿಂತುನ್ ಮುಕಾರ್ ವೆಚ್ಯಾ ಬದ್ಲಾಕ್ ಹೆ ವಾಳಯೆ ಚಿಂತ್ಪಾಚೆ, ಮುಕಾರ್ ವೆತೆಲ್ಯಾಂಕ್ ಫಾತೊರ್ ಮಾರ್ತಾತ್ ಆನಿ ಪಾಟಿಂ ವೊಡ್ತಾತ್. ಹ್ಯಾ ದಳ್ಡಿರ್ ಚಿಂತ್ಪಾಂತ್ ’ಬರವ್ಪಿ/ಸಂಪಾದಕ್’ ವರ್ಗಾಂತ್ಲೆ ಸಯ್ತ್ ಆಸಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಭೋವ್ ದುಕಾಚೆಂ. ಆಜ್ ಆಮಿ ಕೊಂಕಣಿಚ್ಯಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಚಿ ಸೊಭಾಯ್ ಸಮ್ಜೊನ್ ಕೊಂಕಣಿಚ್ಯಾ ಎಕ್ವಟಾತೆವ್ಶಿನ್ ಗಮನ್ ದಿಂವ್ಚ್ಯೆ ಬದ್ಲಾಕ್ ಲ್ಹಾ-ಲ್ಹಾನ್ ಕುದ್ರೆ ಕರುನ್ ಆಪಾಪ್ಲೆಂ ಬೊಳ್ಕೆಂ ಭರ್ಚೆ ಜಾಲ್ಯಾತ್. ಆನಿ ಅಸಲ್ಯಾಂಕ್ ಧುಂಪಂವ್ಚೆ ಅಂಧ್-ಭಕ್ತ್ ಸಯ್ತ್ ಯಥೇಶ್ಟ್ ಮಾಪಾನ್ ಆಸಾತ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ವಿಜ್ಮಿತ್ಕಾಯ್ ನಾಕಾ. ಹೆಂ ಭಾಸಾಂಧ್ಳೆ ’ಭಾಸ್-ಲಿಪಿ-ಬೊಲಿ’ ಮಧೆಂ ತಫಾವತ್ ನೆಣಾಂತ್. ದುರಾದೃಷ್ಟಾಂತ್ ಅಸಲೆ ಭಾಸಾಂಧ್ಳೆ ತಿನ್‌ಯೀ ವಠಾರಾಂತ್ ದರಬಸ್ತ್ ಆಸಾತ್. ಹೆ ಕಾಮ್ ಕರ್ಪಿ ನ್ಹಯ್. ಹೆ ದಾಕವ್ಪಿ. ಹಾಂಕಾಂ ಕಾಮಾಚೆರ್ ವಾ ಕಾಮ್ ಕರ್ಪ್ಯಾಂಚೆರ್ ಕಿತೆಂಚ್ ಮಾಹೆತ್/ಸಮ್ಜಣಿ ನಾ. ಅಸಲೆ ಆಣ್ವೆ ಕೊಂಕಣಿಚ್ಯಾ ಪುಡಾರಾಕ್ ಪೊಕೊಳ್ ಕರ್ತಲೆ.

ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ಪ್ರಗತಿಪರ್ ಲೇಖಕಾಂಚೊ ಎಕ್ತಾರ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಚಿಂತಪ್ ಧಾ ವರ್ಸಾಧಿಂ ತ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ವಾವ್ರ್ ಕರುಂಕ್ ಮೇಟ್ ಕಾಡ್‌ಲ್ಲೆಂ. ಪುಣ್ ತಾಚ್ಯಾಧಿಂ 1988-89 ಇಸ್ವೆಂತ್ ’ಕೊಂಕಣಿ ಲೇಖಕಾಂಚೊ ಎಕ್ತಾರ್’ ಘಡೊನ್ ಯೇಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್ ಮ್ಹಣ್ ಸುರ್ವಿಲೊ ವಾವ್ರ್ ಕೆಲ್ಲೊ. ಮ್ಹಜಸವೆಂ ಪಂಚು ಬಂಟ್ವಾಳ್ ಆಸ್ಲೊ, ಮಾಚ್ಚಾ ಮಿಲಾರ್ ಆಸ್ಲೊ, ಮಾವ್ರಿಸ್ ಶಾಂತಿಪುರ್ ಆಸ್ಲೊ. ದೆಕುನ್ ವಿ.ಜೆ.ಪಿ. ಸಲ್ಡಾನ್ಹಾನ್, ಛಾ.ಫ್ರಾ.ದೆಕೊಸ್ತಾನ್, ಎ.ಟಿ.ಲೊಬೊ.ನ್, ರಿಚ್ಚಿ ಪಿರೇರ್, ಸಿಜ್ಯೆಸ್ ತಾಕೊಡೆ ಆನಿ ಹೆರ್ ಥೊಡ್ಯಾಂನಿ ಸಾಂಗಾತ್ ದಿಲ್ಲೊ. ಪುಣ್ ತೆದ್ನಾಂಯ್ ಧೊಸ್‌ಲ್ಲಿ ಪಿಡಾ ಹಿಚ್ ’ತೊ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಹಾಂವ್ ನಾ’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಅರ್ಗಾಂಟ್. ಪುಣ್ ತೆದ್ನಾಂ ಶಿಕಪ್ ನಾತ್ಲೆಂ ಸಮ್ಜಣಿ ಉಣಿ ಆಸ್ಲಿ ಮ್ಹಣ್ ಲೆಕ್ಯಾಂ. ಪುಣ್ ಆತಾಂಯ್ ತಿಚ್ ಪಿಡಾ ಆಸಾ ’ತೊ ಆಸ್ಲ್ಯಾರ್ ಹಾಂವ್ ನಾ’. ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ’ಪ್ರಗತಿಪರ್ ಬರವ್ಪ್ಯಾಂಚೊ ಎಕ್ತಾರ್’ ಘಡುಂಕ್ ಆಪಯಿಲ್ಲ್ಯಾಂ ಪಯ್ಕಿಂತ್ ಥೊಡೆ ಆಯ್ಲೆ, ಥೊಡೆ ಪಯ್ಸ್ ರಾವ್ಲೆ, ವೆವೆಗ್ಳ್ಯಾ ಕಾರಣಾಂಕ್. ಥೊಡ್ಯಾಂಕ್ ’ಜೆ ಆಸಾತ್ ತೆ ನಾಕಾಸ್ಲೆ’, ಥೊಡೆ ಫಕತ್ ’ಖಬ್ರೊ ರಚುನ್/ವಾಂಟುನ್ ಪೊಟ್ ಭರ್ಚೆ’ ’ಆಮಿ ಪ್ರಗತಿಪರ್ ನ್ಹಯ್-ಕಾಯ್?’ ಮ್ಹಣ್ ಪುರ್ಪುರೊನ್ ಉರ್ಲೆ. ಆತಾಂ ಪ್ರಮುಕ್ ಗಜಾಲ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್, ಹಾಂವೆಂ ಹೆಂ ಮೇಟ್ ಕಾಡ್‌ಲ್ಲೆಂ ’ಹುದ್ದೊ ವಾಂಟುಂಕ್ ನ್ಹಯ್’, ಹಾಂಗಾಸರ್ ಕಸ್ಲೆಚ್ ಹುದ್ದೆ ನಾತ್ಲೆ. ಕಸಲಿಚ್ ಮೆಂಬರ್‌ಶಿಪ್ ಫೀಸ್ ನಾತ್ಲಿ. ಆಮ್ಚೊ ಶೆವೊಟ್ ಫಕತ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚೊ. ಪುಣ್ ಹ್ಯಾ ಆಣ್ವ್ಯಾ ಚಿಂತ್ಪ್ಯಾಂಚಿ ಅಶೀರ್ ಮನೋಗತ್ ಪಳೆತಾನಾ ಮ್ಹಾಕಾ ಗಮ್ಲೆಂ; ’ಫಕತ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚೊ ಇರಾದೊ ಆಸಾ ತರ್ ಸಂಘಟನ್ ಆಸಾಜಯ್ ವಾ ನಾ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಕಿತ್ಯಾಕ್?’. ಆನಿ ಮ್ಹಜೊ ಇರಾದೊ ಸುಡಾಳ್ ಆಸ್ಲೊ; ವೆದಿಖಾತಿರ್ ಜಾಂವ್ ಭಾತ್ಮೆಖಾತಿರ್ ಜಾಂವ್ ನಾಂವ್-ಪಬ್ಲಿಸಿಟಿಖಾತಿರ್ ವಾ ದುಡ್ವಾಖಾತಿರ್ ನ್ಹಯ್, ಅಪ್ಲ್ಯಾ ಕೊಶೆಡ್ದಾಕ್ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ್ ಜಾವ್ನ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚೊ ಆನಿ ಕೊಣಾಯ್ ಥಾವ್ನ್ ಕಿತೆಂಚ್ ಪಾಟಿಂ ಅಪೇಕ್ಶಾ ಕರಿನಾಸ್ತಾಂ ರಾಂವ್ಚೊ. ದೆಕುನ್ ಕಾಳ್ಜಾಕ್ ಬರೆಂ ದಿಸ್‌ಲ್ಲೆಂ ಕಾಮ್ ಕರೀತ್ ರಾವ್ಲೊಂ.

ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನಾಚ್ಯಾ ಮಿಸಾಂವಾಂತ್ ಏಕ್ ಮಿಸಾಂವ್ ಜಾವ್ನಾಸಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಪರ್ಗಟ್ಣಿ. 2003 ಥಾವ್ನ್ 2011 ಪರ್ಯಾಂತ್ ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್, ಉಪ್ರಾಂತ್ 13 ದಸೆಂಬರ್ 2015-ವೆರ್ ಮುಂಬಂಯ್ತ್ ಸುರು ಜಾಲ್ಲೆಂ ಪಯ್ಣಾರಿ.ಕೊಮ್ ಕೊಂಕಣಿಚ್ಯಾ ತೀನ್ ಲಿಪಿಂತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಪರ್ಗಟ್ಣೆಚೆಂ ಪಯ್ಲೆಂ ತಶೆಂಚ್ ಏಕ್ ಮಾತ್ರ್ ಜಾಳಿಜಾಗೊ. ಯೆತಾನಾ ಮ್ಹಜೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಕಿತೆಂಚ್ ನಾತ್ಲೆಂ, ವೆತಾಸ್ತಾಂ ಸಯ್ತ್ ಮ್ಹಜೆಂ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ಕಿತೆಂಚ್ ಆಸ್ಚೆಂ ನಾ. ಹಾಂಗಾಸರ್ ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ ಪ್ರಮುಕ್ ನ್ಹಯ್, ಕೊಂಕಣಿ ಪ್ರಮುಕ್; ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್ ಆಜ್ ಆಸ್ತಲೊ, ಫಾಲ್ಯಾಂ ಆಸ್ಚೊನಾ, ಪುಣ್ ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನ್ ತಶೆಂಚ್ ಪಯ್ಣಾರಿ-ಚೆಂ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ್ ’ದಾಯ್ಜ್’ ಕೊಂಕಣಿಚೆಂ. ಫುಡ್ಲ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ ಹೊ ವಾವ್ರ್ ಚಡೊಂದಿ ಆನಿ ಹಾಚೊ ಸಮಗ್ರ್ ವಿಕಾಸ್ ಜಾಂವ್ನ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಕ್ ಸಮೃದ್ದ್ ಕರುಂಕ್ ಸಕೊಂದಿ ಮ್ಹಳ್ಳೊಚ್ ಮ್ಹಜೊ ಆಶಾವಾದ್.

ಕೊಂಕಣಿ ಬರ್ಪಾವಳ್ ಆನಿ ವೀದ್-ವಾವ್ಳ್
’ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಕಶೀಯ್ ಘಾಸ್’ ಮ್ಹಳ್ಳೆಪರಿಂ, ಪಾಟ್ಲ್ಯಾ ಶೆಂಭೊರ್ ವರ್ಸಾಂತ್ ಪರ್ಗಟೊನ್ ಆಯಿಲ್ಲೆಂ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಪಳೆಲ್ಯಾರ್ ಕಳ್ತಾ, ಏಕ್ ಸಾರ್ಕಿ ಭಾಸ್ ಬರ್ಪಾಂನಿ ನಾ. ಪಯ್ಲೆಂ ಪಯ್ಣಾರಿಚೊ ಭಾಸ್, ರಾಕ್ಣೊಚಿ ಭಾಸ್, ಲಾದ್ರು-ಪೆದ್ರುಚಿ ಭಾಸ್ ಮ್ಹಣೊನ್ ಮಧೆಂ ಮಧೆಂ ಭಾಸ್ ನಾತ್‌ಲ್ಲ್ಯಾಂಚಿ ಭಾಸ್ ಸಯ್ತ್ ರಿಗೊನ್ ಭಾಸೆಚೆ ಬಾರಾ ಬ್ರೆಸ್ತಾರ್ ತೆರಾ ಸುಕ್ರಾರ್ ಜಾಳ್ಯಾತ್. ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಂತ್ ಬರ್ಪಾವಳ್ (Orthography) ಅಜೂನ್ ನಾ. ದೆಕುನ್ ಖಂಚ್ಯಾಯ್ ಲಾದ್ರು-ಪೆದ್ರುನ್ ಭಾಸೆಕ್ ಜಾಯ್ ತಶೆಂ ಘಾಸ್ಚೆಂ ಸದಾಂಚೆಂ ಜಾಲಾಂ. BREAKFAST ಆಸ್ಲೆಂ ಮೊಡ್ನ್ BREAK + FAST ಕರ್ನ್ BREAK= ಮೋಡ್, FAST = ಉಪಾಸ್ (ಮೋಡುಪಾಸ್) ಕೆಲಾಂ. ಇತ್ಲೆಂ ಒಪರೇಶನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಕರ್ಚ್ಯಾಕೀ ’ಸಕಾಳಿಂಚೊ ನಾಸ್ಟೊ’ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಸಮ್ಜಾನಾ? ಭಾಸೆಚ್ಯಾ ಬರ್ಪಾವಳಿಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ ಕೊಂಕಣಿಂತ್ ಜಾಯ್ತಿಂ ಆಸಾತ್ ಪುಣ್ ಪಾಳ್ತೆಲಿಂ ಕೊಣ್‌ಯೀ ನಾಂತ್. ಭಾಸೆಚೆ ’ಗಿನ್ಯಾನಿ’ ಮ್ಹಣ್ ಆಸ್ಚೆ ಸಯ್ತ್ ಏಕ್ ಸಬ್ಧ್ ಎಕಾಚ್ ರಿತಿನ್ ವಾಪಾರಿನಾ. ನಾಗರಿ ಲಿಪಿಂತ್ ಬರ್ಪಾವಳ್ ಆಸಾ ಆನಿ ತಿ ಚಾಲ್ತೆರ್ ಆಸಾ. ತಶಿಚ್ ರೋಮಿ ಲಿಪಿಂತ್ ಬರ್ಪಾವಳ್ ಆಸಾ ಆನಿ ತಿ ಚಾಲ್ತೆರ್ ಆಸಾ. ಪುಣ್ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಂತ್ ಅಜೂನ್ ಲಾದ್ರು-ಪೆದ್ರುಚಿ ಭಾಸ್ ಚಾಲ್ತೆರ್ ಆಸಾ ದೆಕುನ್ ’ತಾಂಚಿ-ಹಾಂಚಿ ಭಾಸ್’ ವಾಪಾರ್ಚಿಂ ತಶೆಂಚ್ ’ಭಾಸ್ ನಾತ್‌ಲ್ಲಿಂ’ ನೆಮಾಳಿಂ ಆಸಾತ್. ಹ್ಯಾ ದಿಶೆನ್ ಪಯ್ಸಾ ಪಯ್ಸ್ ಕೊಣೆಂಯ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ಚೆಂ ದಿಸೊನ್ ಯೇನಾ.

ಆಮ್ಚಿಂ ಚಡ್ತಾವ್ ಸಂಘಟನಾಂ ಫಕತ್ ವೆದಿಕ್ ಆನಿ ಪಬ್ಲಿಸಿಟಿಕ್ ಮಾತ್ರ್ ಮತಿಂತ್ ದವರುನ್ ಕಾಮ್ ಕರ್ತಾ. ಹಾಂಕಾಂ ಕೊಂಕಣಿ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಪಯ್ಲೆಂ ಚಿಂತಪ್ ’ದುಡು ಆಸಾ ವಾ ನಾ?’, ದುಡು ಆಸಾ ತರ್ ತೊ ಖಾಂವ್ನ್ ಘಾಲುಂಕ್ ಹೆ ಆಸಾತ್. ನಾಂ ತರ್ ನಾ. ಅಸಲಿಂ ತರ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಘಟನಾಂನಿ, ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಂನಿ ಆಸಾತ್ ತರ್ ಹಾಂಚ್ಯಾ ಜಲ್ಮಾಕ್ ಥುಕ್ಚೆಶಿವಾಯ್ ಹೆರ್ ಕಿತೆಂ ಕರ್ಯೆತ್?

ಆಜ್ ಆಮಿ ಡಿಜಿಟಲ್, ಕೃತಕ್ ಬುಧ್ವಂತ್ಕಾಯ್ ಕಾಳಾರ್ ಜಿಯೆತಾಂವ್ ಪುಣ್ ಅಜೂನ್ ಆಮ್ಕಾಂ ಏಕ್ ಬೊಲಿ/ಲಿಪಿ ಉತ್ರೊನ್ ವೆಚೆಂ ಚಿಂತಪ್ ಮತಿಂತ್ ಯೇನಾ. ಆನಿ ಕೊಣ್‌ಯೀ ಎಕ್ಲೊ ತೆಂ ಕರ್ತಾ ತರ್ ತಾಚಿಂ ಖೆಳ್ಕುಳಾಂ, ನಕ್ಲಾಂ ಕರ್ನ್, ತಾಂಕಾಂ ಅಕ್ಮಾನ್ ಕರ್ನ್ ಸಂತೊಸ್ ಪಾಂವ್ಚೆಂ ಲಿಟರರಿ ಸ್ಯಾಡಿಸಮ್ ನಾಸ್ತಾಂ ಆನಿ ಕಿತೆಂ? ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಂತ್ ಉಲಯ್ತೆಲೆ ಚಡ್ ಜಾಲ್ಯಾತ್ ಪುಣ್ ಆಯ್ಕತೆಲೆ ಆನಿ ಸಮ್ಜತೆಲೆ ಉಣೆಂ ವಾ ನಾ ಜಾಲ್ಯಾತ್. ಸಮ್ಜಣಿ ಆಸ್ಚೆ ಥೊಡೆ ವೊಗೆಚ್ ಆಸಾತ್ ಕಿತ್ಯಾಕ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಉಲವ್ನ್ ಫಾಯ್ದೊ ನಾ. ಹ್ಯಾ ಪರಿಸ್ಥಿತೆಂತ್ ಕೊಂಕಣಿ ತಾಲೆಂತ್ ಸಂಕಶ್ಟಾಂತ್ ಪಡ್ತಾ. ಕೊಂಕಣಿಕ್ ಮುಕಾರ್ ವರ್ಪಿ ಹ್ಯಾ ತಾಲೆಂತಾಕ್ ಜೊಕ್ತೊ ಪಾಟಿಂಬೊ ದಿಂವ್ಚೊ ಆಮ್ಚೊ ಕಾಯ್ದೊ

ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಸ್ ಏಕ್ ಸಮಗ್ರ್ ಭಾಸ್, ಸಮಗ್ರ್ ಮ್ಹಳ್ಯಾರ್ ಎಕಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಚಿ ವಾ ಎಕಾ ಧರ್ಮಾಚಿ ವಾ ಎಕಾ ಬೊಲಿಚಿ ವಾ ಎಕಾ ಲಿಪಿಚಿ ಮಾತ್ರ್ ನ್ಹಯ್. ವಿಸ್ತಾರಿತ್ ಭಾಸ್ ಕೊಂಕಣಿ. ಆನಿ ಹ್ಯಾ ವಿಸ್ತಾರ್ ಕೊಂಕಣಿಚ್ಯಾ ನದ್ರೆನ್ ಕಾಮ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್. ಲಿಪ್ಯಂತರಣ್ ತಸಲೆ ಸಾಂಕವ್ ಉಭೆ ಜಾಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್ ಪುಣ್ ಫಕತ್ ಸಾಂಕೊವ್ ಉಭೊ ಕೆಲ್ಯಾರ್ ಪಾವಾನಾ. ತ್ಯಾ ಸಾಂಕೊವಾಚೆರ್ ಆಶಾರ್-ಪಾಶಾರ್ ಜಾಂವ್ಕ್ ಜಾಯ್. ಆನಿ ಹ್ಯಾ ಆಶಾರ್-ಪಾಶಾರ್ ಜಾಂವ್ಚಾಕ್ ತೊ ದಿಶ್ಟಾವೊ (Vision) ಆಸೊಂಕ್ ಜಾಯ್. ದಿಸಾಚ್ಯಾ ಉಜ್ವಾಡಾಕ್ ಸಯ್ತ್ ಚುಡಿ/ಟೋರ್ಚ್ ಧರ್ನ್ ಚಲ್ತೆಲೆ ಜರ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಂಘಟನ್/ಸಂಸ್ಥ್ಯಾಚೆ ಮುಕೆಲಿ ತರ್, ಆಮಿ ಶೆವೊಟಾಥಾವ್ನ್ ಕಿತ್ಲೆ ಪಯ್ಸ್ ಆಸಾಂವ್ ಮ್ಹಳ್ಳೆಂ ತುಮಿಂಚ್ ಸಮ್ಜೊನ್ ಘೆಯಾ.

ಆಶಾವಾದಿ ಪ್ರಕಾಶನಾಚ್ಯಾ ರುಪ್ಯೋತ್ಸವಾಚೊ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ್ ವಾ ಪರೋಕ್ಷ್ ರಿತಿನ್ ವಾಂಟೊ ಜಾಲ್ಲ್ಯಾ ಸಮೇಸ್ತಾಂಕ್ ಹಾಂವ್ ಪರತ್ ಭೋವ್ ಖಾಲ್ತೆಪಣಾನ್ ಆನಿ ಮಾನಾನ್ ಪ್ರಣಾಮ್ ಕರ್ತಾಂ.

ಕೊಂಕಣಿಚೆಂ ಸದಾಂ ಬರೆಂಚ್ ಜಾಂವ್.
- ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್  [ಜುಲಾಯ್, 2025]

[ಏಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ಚಾಕೊರ್}

(ಆಶಾವಾದಿ-25: ಪಯ್ಣಾರಿ ದಶಮಾನೋತ್ಸವ್ ಅಂಕ್ಯಾಚೆರ್ ಬರಯಿಲ್ಲೆಂ ಸಂಪಾದಕೀಯ್)

 

   

 

valleyquadros@gmail.com

ವಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಡ್ರಸ್: ಇಸ್ವಿ 1984 ಥಾವ್ನ್ ಕೊಂಕ್ಣಿಂತ್ ಮೊಟ್ವ್ಯೊ ಕಥಾ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕವಿತಾ, ಲೇಖನಾಂ, ವಿಮರ್ಸೊ/ವಿಶ್ಲೇಷಣಾಂ ಬರವ್ನ್ ಆಯಿಲ್ಲೊ. ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್ (2003-2011), ಪಯ್ಣಾರಿ.ಕೊಮ್ (2015 ಥಾವ್ನ್) ಸಂಪಾದನಾಚೊ ವಾವ್ರ್ ಕರುನ್ ಆಸಾ. ಮೊಳ್ಬಾವಯ್ಲಿಂ ಸಪ್ಣಾಂ (2006), ಮುಖಾಮುಖಿ (2016), ಪಡ್‌ಸಾದ್ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ: 2021), ಪಡ್‌ಸಾದ್ (ನಾಗರಿ ಲಿಪಿ: 2022) ಹಾಚಿಂ ಪ್ರಕಾಶಿತ್ ಜಾಲ್ಲಿಂ ಸಂಪಾದಕೀಯಾಂಚಿಂ ಪುಸ್ತಕಾಂ. ತಶೆಂಚ್ ಸಂಪಾದನ್ ಕೆಲ್ಲೆಂ ’ವಿಚಾರ್ ಉಚಾರ್ (2019)’ ಕರ್ನಾಟಕ್ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ್ ಅಕಾಡೆಮಿನ್ ಪ್ರಕಾಶಿತ್ ಕೆಲ್ಲ್ಯಾ ರಾಶ್ಟ್ರೀಯ್ ಮಟ್ಟಾಚ್ಯಾ ಲೇಖನಾಂಚೆಂ ಪುಸ್ತಕ್. ಕನ್ನಡ, ದೇವ್‌ನಾಗರಿ ಆನಿ ರೊಮಿ ಲಿಪಿಂನಿ ಬರಯ್ತಾ.

[संपादकीय-४२] २५ वरसांचें एक अधुरें मिसांव

आय्च्या काळार जेराल रितिन सरवांनी वापार्चो सब्ध ’बिझि’, पूण कोर्पोरेट संसारांत ’बिझि’ म्हळ्ळ्या सब्धाचो मतलब ’अव्यवस्तित्च चिंत्पाचो, व वेळाचो महत्व आनी उपॆग करूंक नेणासचो’ (Unorganised, or ineffective to value and management of the time). संसारांत कसलींय बरीं कामां जातात तर तीं फकत वॆळ आसा म्हणोन जाल्लीं व जांवचीं न्हय. बरें चिंतप, बरो दिश्टावो आसा तर ’वॆळ’ अपापीं उदेता. जशें निदेंत आसच्यांक जागव्येत पुण निदेचो वॆस पांगुर्तेल्यांक जागंव्क जायना.

हांव ह्या संसारांत एक पयणारी. म्हज्या ह्या पयणांत म्हजो शेवोट केदिंच पुंजांवचो वा कमांवचो न्हय, हांवें चलोन आयिल्ल्या वाटेर म्हज्या तांकिचें कांय चिल्लर काम जाता तर तें करचें. ह्या पयणाची सुरवात करतासतां, एका दिसा ह्या पंच्वीस पावलांचो उडास काडूंक पडतलो म्हणोन केदिंच चिंतूंक ना. २००० इसवेंत आशावादी प्रकाशनाची सुरवात करतासताना हांव दिस्पडतो ग्रास जोडूंक परगांवांत (कुवेय्टांत) आसलों. पुण ताच्याकी पंद्रा वरसां-धीं हांव कोंकणी साहित्यिक शेताक यॆवन कांय इल्लो वाव्र केल्लो. १९९० इसवेंतलें म्हजें पयलें पुस्तक ’संघर्ष’ (म्हजी चोवती कादंबरी ’उदेव’ पत्राचेर पयली परगट जाल्ली) पुस्तकारुपार आयिल्लें ’स्व-प्रकाशन’ रुपार. तेच वेळार लग्बग शेंबोर मोटव्यो कथा बरयिल्ल्यो, तांतल्यो थोड्यो विंचून एका पुस्तकारुपार परगटूंक म्हणून पांगळांत नवेंच सुरु जाल्ल्या प्रिंटिंग प्रेस्साक वचोन त्यो काणियो दीवन म्हज्या कामांत वेस्त रावलों. पुस्तक काड्चें म्हळ्यार तितलें सलीस न्हय म्हण म्हाकायी कळित आसलें पुण जिण्ये संघर्षांत, म्हाका परत त्या प्रिंटिंग प्रेस्साक वचोंक जालेंच ना, पुण हांव पयलें बोंबोय पावलों, उप्रांत कुवेय्टाक पावलों. अशें म्हज्या मोटव्या काणियांक जमवन ’आशावादि’ नांवार पुस्तक काडताना, प्रकाशनाचें नांव सयत ’आशावादि’ म्हण दिलें.

पुण म्हज्या साहितिक सुरवातेच्या दिसांनी हांव कोंक्णेचीं सरव नेमाळीं वाच्तालों तशेंच बरयतालों. इंजिनियरिंग शिक्चे दीस ते, म्हज्या गांवा (अजेकार) थावन कोलेजिक (निट्‍टे) वचोंक दोन बस्सां धरूंक पडतालें. आनी दोन बस्सांनी गेल्यार एका वाटेचे दॆड रुपय, दोन्पारां क्यांटिनांत जेव्णाक म्हण दोन रुपय. दिसाक म्हाका मेळचे पांच रुपय हांतुंच संप्ताले. पुण अजेकार थावन निट्‍टे वेच्या बस्सार गेलों तर एक रुपय वीस पयशे. अशें दिसाचे वीस-तीस पयशे उरंवचे आसले, फकत मयन्याक एक पावटीं एका बरवप्याक सोधून वेच्याक. उप्रांत ही पिसाय चडली, मंगळुराक वचोन नेमाळ्यांच्या संपादकांक मेळची पिसाय लागली. त्या पासत हांवें दोन्पारां जेव्णाचे दोन रुपय उरंवचाक जेविनासतां उरतालों. अशें एकेका नेमाळ्यांच्या संपादकाक मेळतालों.

म्हज्या प्रायेचे चडताव बरो फुडार सोधून इज्नेर जाले, दोतोर जाले, बिज्नेसमेन जाले. हो सरव समाजेन थरायिल्लो ’बरो फुडार’. हांवें जल्मल्लो गांव सोड्न मंगळुराक पावताना म्हजे बोल्स रिते आनी भुकेल्लें पोट पुण मतिंत कोंकणिचीं सम्जानातलीं सप्णां. खरेंच हें पिशेंपण म्हण म्हज्या ओळ्किच्यांक गमलें आनी म्हाका ताणीं लेकाभाय्र दवरलो. अशें म्हण हांव लेकाचें जिवित जियेंव्क आशेल्लोंच ना. म्हजो इरादो दुडु जांव, नांव जांव कमांवचो न्हय आसलो. हांवें साहितिक वाव्राची सुरवात करताना दुडु जांव कसलोच पुरस्कार नातलो. म्हज्या मुकल्यान मेल्वीन रोड्रिगस, ~आंड्रू आनी पंचु बंटवाळ आसले. हांच्या वाव्राक पळेवन हांवयी कोंकणी वाटेर लागलों. कोंकणी बरवप्यांक सोधून वेचें, तांकां कोंकणी बरंव्क मागचें ही म्हजी पिसाय दोडती जाली. अशें आसतां अछानक एक चिंतप ’कोंकणिक हांव जोक्तो न्हय’ म्हळ्ळ्या चिंत्पान कोंकणी थावन पय्स वेतां म्हण आसलेल्या वेळार म्हाका पयलें रावयिल्लोच ~आंड्रु. ताणें म्हाका रावयलें मात्र न्हय, एक कादंबरी बरंवची जवाब्दारी सयत दिली. ताका हांवें निरास करूंक ना, म्हजी चोवती कादंबरी ’संघर्ष’ बरवन हाडली. ’उदेव’ पत्राचेर ती पयली परगटली, उप्रांत १९९० इसवेंत पुस्तका रुपार, ~आंड्रुच्या प्रस्तावनासवें परगटली.

पुण दीस गेल्लेपरीं फकत कोंकणी म्हाका नीस-पॆज दींव्क सक्चिना म्हळ्ळें सत सम्जुन, कंप्यूटर एपलिकॆशन्सांत पी.जी.डिप्लोमा करूंक धरलें. उप्रांत पाटीं पळेंव्क ना. एका पाटल्यान एका रितिन म्हज्या फुडाराचें मुकलें मॆट सवता मिनतेन, दिसाक काम कर्न रातीं शिकोन मुकार वेची सवय केली. पुण म्हज्या मतिंत आसली कोंकणी पिसाय निंवलिना. मंगळुर थावन निदानातल्या बोंबोय शेराक आयलों. बोंबोंयत वेगळें संघर्ष करूंक आसलें. ’भुक आनी सोध्नां’ म्हज्या सांगाता आसलिं. पाटीं पळेंव्क म्हजेलागीं नातलें. लेकाचें जिवित जियेंव्क हांवे केदिंच आशेल्लों ना. म्हाका मुकार वचोंक आसलें, तेंयी स्व-मिनतेन. देवान म्हजो हात सोडलोना, देकून २००० इसवेंत एका बहुराष्ट्र कंपेनिचो ऐटी प्रोजेक्ट म्यानेजर जावन कुवेय्ट पावलों.

कुवेय्टांत वेगळे संघर्ष करूंक आसले. दोन रितिचे कोंकणी मनिस हांगासर जियेताले; एक (चडताव) घर-कामेली वा सादें काम करचे. हांकां हफ्त्याक फकत आयतारा मात्र थोड्या वोरांक इगर्जेक यॆंव्क आनी वचोंक म्हण अरदो दीस पावट मेळताली. आनी थोडे दफ्तरांनी, कंपेनिंत काम करचे. हांकां सुक्रार आनी सनवारा हफ्त्याची रजा मेळची आसली.
हांव शांतपणीं कोंकणी थावन मात्सो पय्स उरोन काम कर्न आसलेवेळार म्हाका म्हजो सांगोडी ’वाल्टर नंदळिके’न इमॆयल करून ’कसो आसाय? खंय आसाय?’ म्हणोन विचार केलो. अशें परत तेंपादीं तुटललो कोंकणी भांद परत फुल्लो आनी कुवेय्टांत सयत कोंकणी काम करचीं चिंतनां जब्बोर जावन आयलिं.

कुवेय्टांत पयलें कोंकणी कुळ्वार, उप्रांत कोंकणी अभियान समिती घडली. अट्रा भारतीय भासेंतल्या लॆखकांच्या अखिल भारतीय बरवप्यांच्या संघटनाचो जेराल कार्यदर्शी जालों. ’नवरत्न’ म्हळ्ळ्या नोव भासेंतल्या कविता संग्रहांत म्हज्यो कोंकणी कविता आनी तांचें इंग्लीष तर्जण छाप्लें. उप्रांत दाय्ज.कोम सुरवात कर्न डिजिटल रुपार कोंकणी साहित्याक तेंको लाभंवचे दिशेन वाव्र केलो.

पुण थोड्या वरसांनी म्हाका अख्खे खाडी दॆशाचें कार्भार सांबाळची जवाभ्दारी मेळ्ळी. देकून हर्येका हफ्त्यांक कुवेय्ट थावन साव्दी, दुबय, खतार, ओमन, बाह्रॆयन, इजिप्ट, टर्की, लेबनान आनी जोर्डन अशें गेल्ले-गेल्लेकडेन म्हजीं सोध्नां आसलीं कोंकणी बरयणारांची. एक जागतिक कोंकणी पंगड आसलो तर आमच्यान कोंकणिंत नवलां करूंक सलीस म्हळ्ळें चिंतप मतिंत आसलें. पुण अपलो हांव/प्रदॆश म्हळ्ळे दोरे उभारून आपापली दाळ शिजयतेल्या तुंडुरायांनी म्हाका सोडलोना. पुण म्हाका काम करूंक आसलें, फकत काम शिवाय कोणाथावन कसलॆंय अपेक्शा नातली जाल्ल्यान हांव काम करूंक लागलों.

हें चडतावांक विचित्र दिसलें. ’लाब नासतां कोंक्णो व्हाळांत वचाना’ म्हळ्ळ्ये सांगणेपरिं, तीं भुता-आरसो धर्न ’वल्लिक हांतुं कितें फायदो’ म्हणोन पळेलां, पळेवन पळेवन ते थकले पूण हांव थकलों ना. हां पूण वेळाची सकत कोणाय्च्याय ताबेंत ना. २००९ इसवेंत म्हजें काम गेलें, थोड्याच मयन्यांनी म्हजी आवय सरली. अशें एकाच वरसांत एका पाटल्यान एक आनवार म्हाका आयलें. वेळान म्हाका दिल्ली जाग्वण म्हण हांवें ती घेतली, वोगोच उरलों आनी म्हजी मुकार वेची तर्भेत सुरु केली. कांय एक वरसभर बेकारी जावन उरलों पूण अंतरराष्ट्रीय सर्टिफिकेट्यो जोडूंक सकलों.

फुडल्या वरसा साव्दी अराम्कोंत ’प्रोजेक्ट म्यानेजर’ जावन गेलों, परत देवान म्हजो सांगात सोडलोना. पूण थोड्याच मयन्यांनी म्हाका ऐबिएम थावन आपव्णें आयलें. म्हज्यान इन्कार करूंक जालेंना. ऐबिएमान म्हाका म्हजें शिकप आनी सम्जणी पार्कून एकाच वरसांत ग्लोबल डेलिवरिचो मुखेस्त करून युरोपाक धाडलो. त्या वेळार हांव कोंकणी थावन मात्सो पय्स उरलों. तेद्नां परत म्हाका संपर्क कर्न आयिल्लो तोच; ’वाल्टर नंदळिके’, ’खंय आसाय? कसो आसाय?’

थोड्या तेंपान आशावादी प्रकाशनाचें ब्यांक एकांवट बंध करूंक मंगळुराक आयिल्लों हांव ~आंड्रुक मेळ्ळों. परत ताणें म्हाका कोंकणी सोडून वेचें न्हय म्हळ्ळी सल्हा दिली. पूण ह्यॆ पावटीं हांव ताका मांद्चोना म्हळ्ळो निर्णाय कर्न गेल्लों देकून ताका आय्कलों ना. फुडल्या वरसा हांव परत मंगळुरार प्वलों, ही खबर सम्जल्लो तो म्हाका सोधून हांवें रावलेल्या होटेलाक आयलो आनी आप्ले दोन कवितासंग्रह हाड्न म्हाका दिले. हांगासर ताच्या वेक्तित्वाची उंचाय म्हाका गमली. ताच्या कवितेंचो पयलो संग्रह ’व्हळू व्हळू व्हाळ व्हाळ्या’ परगट केल्लो हांवें व्हय, पूण हांवें केदिंच कोणाथावन कितेंच पाटीं अपेक्शा केल्लिना. तर असलें एक खाल्तेंपण म्हाका भावुक करिलागलें. देकून इल्लो वॆळ काड्न ताच्या ’आयेराचो बूक’ पुस्तकाचेर स-सात पानांचो विमरसो करून ताका धाडलो. वाचून तो अपलो गुपित शेवोट जिकल्लो हासो हासलो. हांव परत कोंकणिक देंवल्लों.

अशें सुरु जालें दाय्ज.कोम-चें नवें रूप पयणारी.कोम. पूण आतां हें तीन लिपिंनी आसलें. उप्रांत आज मेरेन पाटीं पळेंव्क ना. पूण आशावादी प्रकाशनाच्या पंच्वीस वरसांनी सगळें हांवें एकल्यान केलें म्हण्चें साहस हांव करिना. म्हजेसवें कसलिच अपेक्शा करिनासताना म्हजेसवें म्हज्याच चिंत्पाक प्रतिफलित जांवचें चिंतप चिंत्चे म्हजेसवें मेळ्ळे. सुरवातेर मेलवीन जे. वास. केलराय आनी प्रिया सिकवेरा हाणीं दाय्ज.कोम सहायक संपादक जावन तेंको दिला. लता मिनॆजस, वाय्लेट पिरेरा, जोमेल आनी हेर थोड्यांनी सयत पाटिंबो दिला. बेळ्ळेविशन.कोम हांचो सुरविलो पाटिंबो भोव महत्वाचो. तशेंच म्यांगलोरियन.कोम-चो स्थापक रोशन डिसोजाचो पाटिंबो विस्रोंक साध्य ना. उप्रांत पयणारी.कोम सुरवात करतासतां नज्रेत नेरी ताकोडे, प्रसन्न निड्डोडी (हिलरी डिसिल्वा) आनी आतां शैलॆंद्र मेहता तशेंच बाप जॆसन पिंटो हांकां सयत हो श्रॆय फावो जाता.

अधुरें मिसांव

इतलें सरव जाताना ह्या पंचवीस वरसांच्या पयणाचेर थोडे आण्वे चिंतपाचेय मेळ्ल्यात, अपलो फायदो जोडून गेल्यात. चिल्लर चिंतपाचे ते, कांय थोड्या दुड्वाक, फायद्याक तोंडापुर्तें उलवन गेल्यात. आसोंदी ते बरेच जांवदी. पूण बेजारायेची गजाल म्हळ्यार वाळयेपरीं ते आतां थंय हांगा कोंकणी संस्थ्यांनी कोंकणिक गळ्सितात. हें कोंकणिक अस्कत करता. आमीं चडित शिकोन आम्ची जाणवाय विसतार कर्न कोंकणिच्या फुडाराविशीं चिंतून मुकार वेच्या बद्लाक हे वाळये चिंतपाचे, मुकार वेतेल्यांक फातोर मारतात आनी पाटीं वोडतात. ह्या दळ्डिर चिंतपांत ’बरव्पि/संपादक’ वरगांतले सयत आसात म्हळ्ळें भोव दुकाचें. आज आमी कोंकणिच्या वैविध्यतेची सोभाय सम्जोन कोंकणिच्या एक्वटातेव्शिन गमन दिंवच्ये बद्लाक ल्हा-ल्हान कुद्रे करून आपाप्लें बोळ्कें भरचे जाल्यात. आनी असल्यांक धुंपंवचे अंध-भक्त सयत यथॆश्ट मापान आसात म्हळ्यार विज्मित्काय नाका. हें भासांध्ळे ’भास-लिपि-बोलि’ मधें तफावत नेणांत. दुरादृष्टांत असले भासांध्ळे तिनय़ी वठारांत दरबस्त आसात. हे काम कर्पी न्हय. हे दाकव्पी. हांकां कामाचेर वा काम कर्प्यांचेर कितेंच माहेत/सम्जणी ना. असले आणवे कोंकणिच्या पुडाराक पोकोळ कर्तले.

कोंकणिंत प्रगतिपर लॆखकांचो एक्तार जांव्क जाय म्हळ्ळें चिंतप धा वरसाधीं त्या दिशेन वाव्र करूंक मॆट काडल्लें. पूण ताच्याधीं १९८८-८९ इसवेंत ’कोंकणी लॆखकांचो एक्तार’ घडोन यॆंव्क जाय म्हण सुरविलो वाव्र केल्लो. म्हजसवें पंचु बंटवाळ आसलो, माच्चा मिलार आसलो, माव्रिस शांतिपुर आसलो. देकून वी.जे.पी. सल्डान्हान, छा.फ्रा.देकोस्तान, ए.टी.लोबो.न, रिच्ची पिरॆर, सिज्येस ताकोडे आनी हेर थोड्यांनी सांगात दिल्लो. पूण तेद्नांय धोसल्ली पिडा हिच ’तो आसल्यार हांव ना’ म्हळ्ळें अरगांट. पूण तेद्नां शिकप नातलें सम्जणी उणी आसली म्हण लेक्यां. पूण आतांय तिच पिडा आसा ’तो आसल्यार हांव ना’. कित्याक म्हळ्यार ’प्रगतिपर बरवप्यांचो एक्तार’ घडूंक आपयिल्ल्यां पय्किंत थोडे आयले, थोडे पय्स रावले, वेवेगळ्या कारणांक. थोड्यांक ’जे आसात ते नाकासले’, थोडे फकत ’खब्रो रचुन/वांटून पोट भरचे’ ’आमी प्रगतिपर न्हय-काय?’ म्हण पुर्पुरोन उरले. आतां प्रमुक गजाल म्हळ्यार, हांवें हें मॆट काडल्लें ’हुद्दो वांटूंक न्हय’, हांगासर कसलेच हुद्दे नातले. कसलिच मेंबरशिप फीस नातली. आम्चो शेवोट फकत काम करचो. पूण ह्या आणव्या चिंतप्यांची अशीर मनोगत पळेताना म्हाका गमलें; ’फकत काम करचो इरादो आसा तर संघटन आसाजय वा ना म्हळ्ळें कित्याक?’. आनी म्हजो इरादो सुडाळ आसलो; वेदिखातिर जांव भात्मेखातिर जांव नांव-पब्लिसिटिखातिर वा दुड्वाखातिर न्हय, अपल्या कोशेडदाक प्रामाणिक जावन काम करचो आनी कोणाय थावन कितेंच पाटीं अपेक्शा करिनासतां रांवचो. देकून काळजाक बरें दिसल्लें काम करीत रावलों.

कोंकणी बरपावळ आनी वीद-वाव्ळ

’कोंकणी भास कशीय घास’ म्हळ्ळेपरिं, पाटल्या शेंभोर वरसांत परगटोन आयिल्लें कोंकणी साहित्य पळेल्यार कळता, एक सारकी भास बरपांनी ना. पयलें पयणारिचो भास, राक्णोची भास, लाद्रु-पेद्रुची भास म्हणोन मधें मधें भास नातल्ल्यांची भास सयत रिगोन भासेचे बारा ब्रेसतार तेरा सुक्रार जाल्यात. कन्नड लिपिंत बरपावळ (orthography) अजून ना. देकून खंच्याय लाद्रु-पेद्रून भासेक जाय़ तशें घासचें सदांचें जालां. BREAKFAST आसलें मोड्न BREAK + FAST कर्न BEAK= मोड FAST = उपास (मोडुपास) केलां. इतलें ओपरॆशन रिसरच करच्याकी ’सकाळिंचो नास्टो’ म्हळ्यार समजाना? भासेच्या बरपावळिचीं पुस्तकां कोंकणिंत जायतीं आसात पूण पाळतेलीं कोणयी नांत. भासेचे ’गिन्यानि’ म्हण आसचे सयत एक सब्ध एकाच रितिन वापारिना. नागरी लिपिंत बरपावळ आसा आनी ती चालतेर आसा. तशिच रोमी लिपिंत बरपावळ आसा आनी ती चाल्तएर आसा. पूण कन्नड लिपिंत अजून लाद्रु-पेद्रुची भास चाल्तेर आसा देकून ’तांचि-हांची भास’ वापारचीं तशेंच ’भास नातल्लिं’ नेमाळीं आसात. ह्या दिशेन पय्सा पय्स कोणेंय काम करचें दिसोन यॆना.

आमचीं चडताव संघटनां फकत वेदिक आनी पब्लिसिटिक मात्र मतिंत दवरून काम करता. हांकां कोंकणी म्हळ्यार पयलें चिंतप ’दुडु आसा वा ना?’, दुडु आसा तर तो खांवन घालूंक हे आसात. नां तर ना. असलीं तर कोंकणी संघटनांनी, संस्थ्यांनी आसात तर हांच्या जल्माक थुकचेशिवाय हेर कितें करयेत?

आज आमी डिजिटल, कृतिम बुध्वंतकाय काळार जियेतांव पूण अजून आमकां एक बोलि/लिपी उतरोन वेचें चिंतप मतिंत यॆना. आनी कोण्‍यी एकलो तें करता तर ताचीं खेळकुळां, नकलां कर्न, तांकां अक्मान कर्न संतोस पांवचें लिटररी स्याडिसम नासतां आनी कितें? कोंकणी साहित्यांत उलयतेले चड जाल्यात पूण आय्कतेले आनी समजतेले उणें वा ना जाल्यात. समजणी आसचे थोडे वोगेच आसात कित्याक म्हळ्यार उलवन फायदो ना. ह्या परिस्थितेंत कोंकणी तालेंत संकश्टांत पडता. कोंकणिक मुकार वरपी ह्या तालेंताक जोकतो पाटिंबो दिंवचो आमचो कायदो.

कोंकणी भास एक समग्र भास, समग्र म्हळ्यार एका प्रांत्याची वा एका धरमाची वा एका बोलिची वा एका लिपिची मात्र न्हय. विसतारित भास कोंकणी. आनी ह्या विस्तार कोंकणिच्या नद्रेन काम जांव्क जाय. लिप्यंतरण तसले सांकव उभे जांव्क जाय पूण फकत सांकव उभो केल्यार पावाना. त्या सांकवाचेर आशार-पाशार जांव्क जाय. आनी ह्या आशार-पाशार जांवचाक तो दिश्टावो (Vision) आसोंक जाय. दिसाच्या उज्वाडाक सयत चुडि/टोर्च धर्न चल्तेले जर कोंकणी संघटन/संस्थ्याचे मुकेली तर, आमी शेवोटाथावन कितले पय्स आसांव म्हळ्ळें तुमिंच समजोन घेयात.

आशावादी प्रकाशनाच्या रुप्योत्सवाचो प्रत्यक्ष वा परोक्ष रितिन वांटो जाल्ल्या समॆसतांक हांव परत भोव खाल्तेपणान आनी मानान प्रणाम करतां.

कोंकणिचें सदां बरेंच जांव.

वल्ली क्वाड्रस
(एक कोंकणी चाकोर)

आशावादी-२५ (पयणारी दशमोत्सव विशेस अंक्याचेर बरयिल्लें संपादकीय)
 

valleyquadros@gmail.com

वल्ली क्वाड्रस: इसवी १९८४ थाव्न कोंक्णींत मोट्व्यो कथा, कादंबरी, कविता, लॆखनां, विमर्सो/विश्लॆषणां बरव्न आयिल्लो. दाय्ज.कोम (२००३-२०११), पय्णारी.कोम (२०१५ थाव्न) संपादनाचो वाव्र करुन आसा. मोळ्बावय्लीं सप्णां (२००६), मुखामुखी (२०१६), पड्‌साद (कन्नड लिपी: २०२१), पड्‌साद (नागरी लिपी: २०२२) हाचिं प्रकाशित जाल्लिं संपादकीयांचिं पुस्तकां. तशेंच संपादन केल्लें ’विचार उचार (२०१९)’ कर्नाटक कोंकणी साहित्य अकाडेमिन प्रकाशित केल्ल्या राश्ट्रीय मट्टाच्या लॆखनांचें पुस्तक. कन्नड, दॆव्‌नागरी आनी रोमी लिपिंनी बरय्ता.

[Sompadoki'i - 42]  

 

valleyquadros@gmail.com

Valley Quadros: Isvi 1984 thaun Konknnint mottveo kotha, kadombori, kovita, lekhonam, vimorso/vixlexonnam boroun ayil'lo. www.daaiz.com (2003-2011), www.poinnari.com (2015 thaun) sompadonacho vaur korun asa. 'Mollbauylim Sopnnam' (2006), 'Mukhamukhi' (2016), 'Podd‌sad' (Kannada lipi: 2021), 'Podd‌sad' (Nagari lipi: 2022) hachim prokaxit zal'lim sompadokiyanchim pustokam. Toxench sompadon kel'lem ’Vichar Uchar (2019)’ Karnataka Konkani Akademin prokaxit kel'lea raxttri-i mott'ttachea lekhonanchem pustok. Kannada, Devnagari ani Romi lipimni boroita.

 
 

   

ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್

2004 ಥಾವ್ನ್ 2011 ಪರ್ಯಾಂತ್ ಕಾರ್ಯಾಳ್ ಆಸ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ದಾಯ್ಜ್.ಕೊಮ್ ಚೆರ್ ಪರ್ಗಟ್‌ಲ್ಲ್ಯಾ ವಿಂಚ್ಣಾರ್ ಸಾಹಿತಾಕ್ ಆಮಿ ಫುಡಿಲ್ಯಾ ದಿಸಾಂನಿ ಪಯ್ಣಾರಿ ವಾಚ್ಪ್ಯಾಂಕ್ ಲಾಭಯ್ತೆಲ್ಯಾಂವ್.
 
 
 
 
 
FREE DOWNLOAD
Ashawadi-25 (Kannada)
Ashawadi-25 (Nagari)
Journal-7 (Kannada)
Journal-7 (Nagari)
Tichi Kanni (Kannada)
Sopnnantlea.. (Kannada)
Amgeleo.. (Kannada)
Amgeleo.. (Nagari)
Poili Bhett.. (Nagari)
 
 
ಪ್ರಗತಿಶೀಲ್ ಬರಯ್ಣಾರ್

Buffer Email Facebook Google LinkedIn Print


Copyright 2003 - 2026
All rights reserved. This site is property
Ashawadi Prakashan.
All poinnari.com content are copyrighted and may not be copied / modified in any way.
Send questions or comments to:
editor@poinnari.com
  [Archive / Links]